TJKNINSESIMAYIS-WEB

40 TJK’NIN SESİ MAYIS 2021 1.40 Pozitif tutumlu grup Negatif tutumlu grup Binicilik Kulübü Üyeleri 1.35 1.30 1.25 1.20 1.15 1.10 1.05 1.00 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Ata dokunuşların zaman değerleri (10’ar saniye) Kalp atış hızı (Dinlenme nabzı ölçümü temel alınarak %) GRAFİK 1: Ata dokunan insanların kalp atışı (%) Pozitif tutumlu grup Negatif tutumlu grup Binicilik Kulübü Üyeleri 0.80 0.85 0.90 0.95 1.00 1.05 1.10 1.15 1.20 1.25 1.30 1.35 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Dokunulan atların zaman değerleri (10’ar saniye) Kalp atış hızı (Dinlenme nabzı ölçümü temel alınarak %) GRAFİK 2: Dokunulan atların kalp atışı (%) DENEY VAKTI… İnsan deneklere, hiç konuşmadan ve normal yürüyüş hızlarında kendilerine 12 metre mesafede bağlı bulunan ata doğru sakince yürümeleri, atın yanına geldiklerinde ise onu nazikçe boyunları okşamak gibi yöntemler ile sevmeleri söylendi. Her deneğin atlar ile olan teması 90 saniye (1.5 dakika) sürdü. Bu süre içinde hem deneklerin hem de atların kalp atışları ölçüldü ve kaydedildi. Beklenenin aksine sonuçlar inanılmazdı… ÖLÇÜMLER… m Her üç gruptaki insan deneklerin kalp atış hızları, at ile temas ettikleri ilk 10 saniye içinde önemli ölçüde yükseldi. (Grafik - 1) m Daha önce atlar ile temas etmemiş ve evcil hayvanlar hakkında olumsuz düşüncelere sahip gruptan birisi at ile temas ettiğinde, atın kalp atış hızı ilk 20 saniyede gözle görülebilir bir şekilde artış gösterdi. Fakat, temas süresi uzadıkça, temasa bağlı kalp atış hızı artışı temas öncesi hıza kadar düşüş gösterdi. Diğer iki gruptan bir deneklerin teması ise atların kalp atış hızında kayda değer bir değişikliğe sebep olmadı. (Grafik - 2) m Deneyi gerçekleştiren ekipten olan Matsuoka ve Hatayama, atlar ile temas öncesinde ve sonrasında insan deneklerin öznel uyarılmalarındaki değişimi ölçmek için Thayer’in (R. E.) 1967 yılında geliştirmiş olduğu Aktivasyon Deaktivasyon Sıfat Kontrol Listesi (TAD - ACL)’nden yararlanarak bir skor tablosu geliştirmişlerdi. Araştırmayı gerçekleştirenler bu tablo ile insanların ve atların kalp atış hızı ölçümlerine dayanarak onlara bir skor verdiler ve onlar için “gergin”, “memnun”, “rahat”, “telaşsız” gibi tanımlamalar yaptılar. Evcil hayvanlara karşı negatif tutuma sahip olan grup, olumlu olarak nitelendirebileceğimiz Genel Aktivasyon Skorları’ndan (memnuniyet, rahatlık, özümsemek) en düşük puanı aldılar. Fakat atlar ile olan temas süreleri uzadıkça puanlarının hemen arttığı görüldü. Negatif grup, olumsuz olarak nitelendirebileceğimiz Deaktivasyon – Uyku Skorları’ndan (uykulu, halsiz ve yorgun) da en yüksek puanı aldılar. ŞAŞIRTICI SONUÇLAR… m Birinci sonuç, bizlere ister her gün düzenli olarak ata binen profesyonel bir binici olun, isterseniz daha önce hiç ata dokunmamış ve üstelik evcil hayvanları sevmeyen biri olun, bilimsel çalışmalar atlar ile ilk temasın insanlar için bir etkiye sebep olduğunu ortaya koyuyor. Hayatını at sırtında geçiren jokeyler de tayın doğumundan yarış kariyerine ya da sonrasında hara – çiftlik yaşantısında bakımını üstlenen seyisler de ve hatta hayatında hiç ata dokunmamış kişiler de atlar ile temas ettiğinde kalp atışları hızlanıyor. Bu çok muhteşem ve etkileyici bir sonuç. Burada, deneyde insanların kalp atış hızı ölçümlerinin kullanılmış olması nedeniyle etki kelimesini kullandık çünkü, insanların kalp atış hızı heyecan, stres, endişe, anksiyete, korku ve heyecan gibi duygulara bağlı olarak değişiklik gösterebiliyor. m Evcil hayvanlara karşı negatif düşüncelere sahip olan grubun evcil hayvanlar hakkında hiç de olumlu düşüncelere sahip olmadığından bahsetmiştik. Tezin, “Tartışma” bölümünde düşülen notta; atı okşamadan önce negatif tutum grubunun