TJKNINSESIMAYIS-WEB

39 TJK’NIN SESİ MAYIS 2021 nsanlar ve atlar arasındaki ilişki çok uzun ve köklü bir geçmişe sahiptir. Atların evcilleştirilmesiyle başlayan bu birliktelik, gün geçtikçe güçlenmiş, bu iki tür birbirlerini daha yakından tanıdıkça da benzersiz bir hal almıştır. Atların ulaşım ve taşımacılık alanlarında kullanılmalarının insanlığın gelişimine ve insanlığın bugün bulunduğu noktaya gelebilmesinde çok önemli faydalar sağladığı herkes tarafından bilinen tarihsel bir gerçekliktir. Fakat, atların sadece insanlığın gelişimine değil, insan sağlığına da çok önemli katkıları olmuştur ve olmaktadır. Atlar, insanlar ile çok derin ve güçlü bağlar kurabilirler. Öyle ki, insanlar ile kurdukları ilişkiler bakımından tüm diğer canlılardan ayrılmışlar ve insanların ömür boyu karşılıklı yarar sağlayıp, derin duygusal bağlar kurabildikleri birkaç memeliden biri haline gelmişlerdir. Bu yazımızda, basitçe atlara dokunmanın bile insanları nasıl etkilediğini bilimsel olarak inceleyen bir araştırmayı ele alacağız. Geçmişten günümüze dek hemen hemen tüm biniciler, atlar ile vakit geçirmenin sakinleştirici bir etkisi olduğu konusunda hemfikirler. Günümüzdeki teknolojik imkanlar ile yapılan araştırmalar da bu fikri destekliyorlar ve atlar ile temas kurmanın kalp atış hızınızı değiştirebileceğini gösteriyorlar. Japonya’daki Doshisha Üniversitesi, Psikoloji Bölümü tarafından yayımlanan, Haruyo Hama, Masao Yogo ve Yoshinori Matsuyama’nın çalışmaları ile gerçekleştirilen bir araştırma, 136 kişi arasından seçilen, fiziksel ve mental olarak deneye uygun olduğu düşünülen ve belirli kriterleri sağlayabilen 18 kişi ile gerçekleştirildi. Hepsi de erkek olan bu 18 kişi, deneyin kriterlerine uygun olacak şekilde üç gruba ayrıldı. m İlk grup, Doshisha Üniversitesi Binicilik Kulübü’ndeki 6 biniciden, m İkinci grup, daha önce hiçbir ata dokunmamış ama evcil hayvanlar hakkında olumlu düşüncelere sahip olan 6 öğrenciden, m Üçüncü ve son grup ise daha önce hiçbir ata dokunmamış ve evcil hayvanlar hakkında olumsuz düşüncelere sahip 6 öğrenciden oluşuyordu. Araştırma, iki adet safkan iğdiş İngiliz atı ile gerçekleştirildi. Atların ikisi de Japonya’da dünyaya gelmişlerdi ve iki yıldan uzun bir süredir Doshisha Üniversitesi Binicilik Kulübü’nde bulunuyorlardı. Her ikisi de sakin birer at olarak tanımlanıyordu ve daha önce hiç ata binmemiş kişilerin ilk ata binme tecrübeleri için tercih edilebilen atlardı. Adı “Berlin” olan at 9 yaşında, “Almani – Turbo” adlı at ise 8 yaşındaydı. HAZIRLIKLAR... Deneye katılan insanların kalp atışları, elektrokardiyografi cihazı ve 3 elektrot yardımıyla ölçüldü. Ölçüm içim kullanılan elektrotlar insan deneklere bağlandıktan sonra her bir denek 10 dakika süreyle dinlenme pozisyonun bekletildi. Böylece, deneklerin dinlenme nabızları da ölçülmüş ve kaydedilmiş oldu. Atların kalp atışları da üç elektrot yardımı ile ölçüldü. Elektrotlar, atların kendi boxlarında takıldı. Böylece alışık oldukları ortamdaki dinlenme nabızları ölçülecekti. Burada 5 dakika süren ve kaydedilen bir ölçüm sonrasında atların dinlenme nabızları da kayıt altına alındı. Daha sonra atlar, deneyin gerçekleştirileceği açık maneje getirildiler. Atlar, açık manejde 10 dakika geçirdikten ve yeni ortama alıştıktan sonra deneyin gerçekleştirileceği alana getirildiler. DENEY ÖNCESI… Deney gerçekleştirilmeden önceki dinlenme nabzı ölçümleri sonucunda, evcil hayvanlar ile ilgili negatif düşünceleri olan gurubun ortalama 84.46 bpm (beat per minute), pozitif düşünceleri olan grubun 70.99 atış / dakika, binicilik kulübü üyelerinin ise 73.67 atış / dakika şeklinde ölçüldü. Berlin adlı atın kalp atış hızı 32.11 atış / dakika olarak ölçülürken, Almani Turbo’nun kalp atışları 32.56 atış / dakika olarak ölçüldü ve kayıt altına alındı. BEKLENTI… İnsanların, evcil hayvanlar ile fizyolojik temaslarının sonuçları, bilim dünyasının her zaman merak ettiği ve cevap aradığı konulardan biri olmuştur. Benzer deneyler, köpekler ve kediler ile gerçekleştirilmiş ve sonuçlarda, ilk temas sonrasında hem evcil hayvanların hem de evcil hayvanlara dokunan insanların kalp atış hızlarının ilk temas sonrası yükseldiği, fizyolojik temas süresi uzadıkça hem evcil hayvanların hem de onlar ile temasta bulunan insanların kalp atışlarında düşüş olduğu gözlemlenmişti. Önceki deneylerden yola çıkıldığında hem binicilik kulübü üyelerinin hem de evcil hayvanlara olumlu düşüncelere sahip kişilerin bir atı okşadıklarında kalp atış hızlarının düşmesini bekleniyordu. Evcil hayvanlara karşı olumsuz tutumu olan deneklerin kalp hızlarının ise atı okşamaya başladıklarında geçici olarak artması bekleniyordu. Bununla birlikte, atı okşamaya devam ettiklerinde, varsa, kalp atış hızındaki değişiklikler ise tahmin edilemiyordu. Bu araştırma, daha önce atlar ile hiç gerçekleştirilmemiş olması nedeniyle de ilgi çekiyordu fakat evcil hayvanlara karşı olumsuz tutuma sahip olan kişilerin atlara dokunduklarında hem bu kişilerin hem de atların kalp atış hızlarında ne gibi değişiklikler olacağı da ayrıca merak uyandırıyordu. İ