TJKNINSESIMAYIS-WEB

41 TJK’NIN SESİ MAYIS 2021 fizyolojik ve psikolojik durumlarının son derece olumsuz olduğu özellikle belirtilmiş. Düşünsenize, sizden hiç sevmediğiniz, hoşlanmadığınız bir canlıya temas etmeniz ve hatta onu sevmeniz, okşamanız isteniyor... Negatif tutuma sahip kişiler için ne denli zor bir durum olduğu açık fakat işin ilginç yanı atlar da bunun farkındalar. Atlar, tecrübeli binicilerin veya kendileri hakkında olumlu düşüncelere sahip kişilerin dokunuşlarından o kadar da etkilenmiyorlar. Sanki onlardan biz zarar gelmeyeceğinin farkındalar ve bu nedenle bir tehlike hissetmiyor, sakin kalıyorlar. Fakat kendilerini sevmeyen kişiler onlara dokunduğunda kalp atış hızları bir anda yükseliyor. Hatırlayacak olursanız, diğer iki grup ile karşılaştırıldığında insan denekler arasında en yüksek kalp atış ortalamasına sahip olan grup da negatif tutuma sahip olan gruptu. Bu araştırma, atların kendisine dokunan kişilerin negatif bir tutuma sahip olup olmadıklarını insanların fizyolojik özelliklerinden mi, yoksa gerçekten onların duygularını hissedebildikleri için mi anlayabildiğine cevap vermiyor fakat atlar aradaki farkı kesinlikle biliyorlar. m Atlar ile temas etmeden önce fizyolojik ve psikolojik durumlarının son derece olumsuz olan negatif tutumlu gruptaki kişiler, atı bir süre okşadıktan sonra kalp atışları dinlenme nabzı seviyesine dönüyor. Atlar için de aynı şey geçerli; Atlardan hoşlanmayan bir kişi kendilerine dokunduğunda önce kalp atışları hızlanıyor daha sonra tekrar dinlenme nabzına düşüş gösteriyor. İnsanlar açısından bakıldığında öznel uyarılmalarındaki bu değişikliklerin, negatif tutumlu insanların gerçekten ata dokunduklarında kendilerini iyi hissetikleri için mi yoksa atı okşama görevinden kurtulmuş olmalarından mı kaynaklandığı açık değildir. Fakat, kesinlikle olumsuz olarak nitelendirilebilecek psikofizyolojik durumlarında bir değişiklik söz konusu olduğunu söyleyebiliriz. m Doshisha Üniversitesi Binicilik Kulübü’nden deneklerin ve evcil hayvanlar için pozitif tutuma sahip olan gruptaki deneklerin at ile temasının atların kalp atış hızında kayda değer bir değişikliğe sebep olmadığını söylemiştik. Fakat, atların ölçümlerini incelediğimizde binicilik kulübüne üye olan öğrencilerin atlara dokunması, atların kalp atış hızında pozitif tutuma sahip olan gruptakilere göre daha fazla düşüş gösterdi. Bu da biniciliği seven ve düzenli olarak ata binen kişilerin dokunuşlarının atlara güven verdiğini, bu nedenle atların daha sakin olduklarını gösteriyor. Bu sonucun, “At, sahibine (binicisine) göre kişner” atasözümüzü doğrular nitelikte olduğunu da söyleyebiliriz. Ayrıca, atların kendilerini seven ve hayatını at sırtında geçiren tecrübeli jokeylerimizin maharetli ellerinde inanılmaz sonuçlar elde ediyor olmasını da açıklıyor. Milli Sporcu olarak ben de yarışma anında sakin olabilmemin performansım üzerinde ne kadar olumlu etkileri olduğunu defalarca tecrübe etmiş bulunmaktayım. Kim bilir, belki de atlar da insanlar gibi maharetli jokeylerin kontrolünde sakinleşiyor ve çok daha iyi performans gösterebiliyorlardır. Bonding Scale (Poresky, Hendrix, Mosier, & Samuelson, 1987), the Pet Attitude Scale (Templer, Salter, Dickey, Baldwin, & Velever. 1981), Pet Relationship Scale (Lago, Kafer, Deloney, & Connell, 1988) ve burada hepsini yazmamızın mümkün olmadığı daha birçok araştırmanın iki ortak sonucu var. İlki; evcil hayvan dostlarımız bizlere çok önemli psikolojik ve özellikle de duygusal faydalar sağlıyorlar. İkincisi; evcil hayvanlara dokunmak ve hatta sadece onlarla konuşmak bile kalp atış hızı ve kan basıncı değerlerimizi düşürüyor. Wilson’ın 1987 yılında yayımlamış olduğu (1) tez, Wilson (1987), insanların daha önce hiç temas etmedikleri bir köpeğe dokunduklarında kaydedilen kan basıncı ve kalp atış hızı ile ölçülen uyarılma seviyeleri, tek başına kitap okuduklarından bile daha düşük olduğunu ortaya koyuyor. (1): Wilson, C. C. (1987). Physiological responses of col- lege students to a pet. Journal of Nervous and Mental Disease, 175,606412. Kaynak: Japanesese Psychological Research 1996. Volume 3X. No. 2. 6 6 7 3 Effects of stroking horses on both humans’ and horses’ heart rate responses HARUYO HAMA, MASAO YOGO, and YOSHlNORl MATSUYAMA Department of Psychology, Faculty of Letters, Doshisha University, Karasuma-imadegawa, Kamigyo-ku, Kyoto 602, Japan