KÖK HÜCRE Yenilenme sağaltımında üçüncü yöntem kök hücre kullanımıdır. Kök hücreler canlının embriyonal döneminden kalma farklılaşmamış ana hücrelerdir. Embriyo geliştikçe bu hücreler görevleri gereği göz, mide, kas ve kemik gibi organları oluşturmak üzere değişime uğrarlar. Onların bu özelliğinden yararlanarak iyileşmesi istenen hasarlı dokular için kullanılırlar. PRP’ye benzer şekilde yangıyı azaltıcı, nedbe (yaralanma sonrası, iyileşme sırasında orijinal doku yerine bağ dokunun çoğalarak bölgeyi kapatması, yara bölgesinde bir belirti veya iz kalmasıdır, ‘yara izi’ de denir) oluşumunu ve hücre ölümlerini engelleyici, ayrıca yeni kan damarlarının oluşumunu uyarıcı işlevleri vardır. Kök hücre kaynakları erişkin atlarda gözde kornea epiteli, çevresel kan dolaşımı, kaslar, kemik iliği, yağ dokusu, deri, kıkırdak, kemiğin büyümesini, beslenmesini ve gerektiği zaman onarımını sağlayan kemik zarı olan periosteum, taylarda ise göbek kordonu kanı, göbek kordon matriksi, amniyotik sıvı ve amniyotik zardır. Pratikte deri altında ele geldiği ve ulaşılması kolay olan göğüs kemiği (sternum) veya leğen kemiğinden (tuber coxae) alınması yaygındır. Elde edilen hücreler üretilip geliştirilmek üzere laboratuvara gönderilir. PRP ve IRAP yöntemlerinde olduğu gibi, enjeksiyona hazır olunca zedelenmiş dokulara zerk edilir. Sözü edilen üç yöntem içinde kök hücre sağaltımı en uzun süreli olanıdır. Bununla birlikte tendo, ligament, kemik ve eklem sakatlıklarında doku onarımı ve yenilenmesinde çok etkili olduğu için sıklıkla tercih edilmektedir. Kök hücre sağaltımında nedbe dokusunun azlığı ve hasarlı bölgede üreyen hücrelerin orijinal dokunun yapı ve işlevlerine yakın özelliklere sahip olması bilimsel çalışmalar sonucunda açıkça gösterilmiştir. Bu avantajı da tendo, ligament, kemik ve eklem hasarlarında yaygın şekilde uygulanmasının nedenidir. Ayrıca kök hücre sağaltımının PRP’ye göre önemli bir üstünlüğü de mezen şimal kök hücreleri içermesidir. Bunlar kıkırdak ve diğer kas - iskelet sistemi dokularının yenilenmesinde görev alırlar. PRP gibi kök hücre enjeksiyonları da tamamen doğal biyolojik maddelerdir. Ayrıca, PRP gibi kök hücre uygulamasında da trombosit ve trombosit kökenli büyüme faktörlerinden yararlanılır. Kıkırdak hasarları ve mikro kemik kırıklarında artroskopik, makroskopik ve MR incelemeleri sonunda kök hücre uygulamasının gözle görünür biçimde ilerleme kaydettiği belirlenmiştir. Eklemde kemiği kaplayan kıkırdağın daha kalın şekilde ürediği ve yayıldığı, yüzeyinin de daha düzgün olduğu bildirilmiştir. PRP gibi kök hücre enjeksiyonu da doğrudan eklem içine enjekte edilir. Genel olarak yarış atlarının arızalanmalarında pist koşulları, atın beden ağırlığı, bacak yapısı, tırnak kusurları gibi anatomik özellikler, bedensel durumunun kaldıramayacağı ağır antrenmanda zorlanması ve öngörülemeyen kazalar neden olabilir. Sakatlıkların hızlı ve iz bırakmadan iyileşmesi için bilimsel araştırmalar devam etmektedir. Günümüzde uygulanan üç biyolojik sağaltıma gelecekte yenilerinin eklenmesi sürpriz olmayacaktır. Bu dünyada bir başkasının yükünü hafifleten hiç kimse yararsız değildir. Charles Dickens 80 • www.tjk.org • AT SAĞLIĞI •
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAzNjM=