150 Yar›ş & Yetiştiricilik 2025 Vet. Hek. Reha Gültepe Kaslar ve hareket Yürüme, koşma, yatma ve ayağa kalkma gibi hareketler kas, kemik, kıkırdak ve tendo gibi organlardan oluşan hareket sistemi sayesinde gerçekleştirilir. Atın bedeninde üç çeşit kas vardır. Birincisi kalp kası, kendine özgü yeteneği ve yapısı olan özel bir kastır. İkinci grupta yer alan düz kaslar, akciğer, mide ve damarlar gibi iç organlarda bulunurlar ve istemsiz çalışırlar. Bunların denetlenmesi ve yönetilmesi otonom sinir sistemi tarafından yapılır. Üçüncü grupta bulunan iskelet kasları veya çizgili kaslar ise atın hareket etmesini sağlayan ve bu yazının konusu olan kaslardır. İskelet kasları genellikle mekik şeklinde olup kemiklere doğru incelerek tendo denilen esnek bağlar ile kemiğe sağlam bir şekilde yapışırlar. Kasların kasılıp gevşemesi ile atın hareket etmesi sağlanır. Bacakta bulunan kasların bir kısmı kasılarak bacağı ileriye doğru iterken, diğerlerinin kasılması ile bacak bükülerek geri çekilir ve at hareketin sonunda adım atmış olur. Kasların hareketi sinir sistemi ile kontrol edilir ve birbirleri ile son derece uyumlu çalışırlar. Bedenin diğer bölgelerindeki kaslardan örneğin çenedeki kaslar çiğnemeye yardımcı olurken, göz kasları gözü ileri veya geri hareket ettirerek geniş bir görüş açısı sağlarlar. Derinin titremesi ve kuyruğun sallanması, atın çifte atması veya şahlanması da iskelet kasları sayesinde olur. Kaslar ince uzun liflerden, lifler ise miyofibril denilen çok küçük milyonlarca lifçik veya iplikçikten oluşmuştur. Kas kasıldığı zaman mikroskobik boyuttaki bu yapılar iç içe geçerler ve bunun sonucu olarak liflerin boyu kısalır. Kasılan kas dokusu yoğun ve sert bir yapıya kavuşur. Bir yarış atının bedeninde farklı büyüklükte yaklaşık olarak yedi yüz adet iskelet kası bulunur. Bunların en geniş olanı sırt bölgesinde yer alır. Sırttaki en uzun ve geniş bu kas kütlesi, jokeyi taşıyan kasların arasında en çok yük çekenlerden biri olarak saptanmıştır. Yapılan bir bilimsel araştırmada, yetişkin bir yarış atının ideal beden ağırlığının %20’sini rahatlıkla sırtında taşıyabildiği ortaya konulmuştur. Buna göre, 450 kg beden ağırlığındaki bir İngiliz atı, sağlığı yerinde ve yeterli kondisyona sahipse, 90 kg’lık bir biniciyi rahatça taşıyabilir. Yarış atlarının binicileri ne kadar ağır olursa, nabız, dakikadaki solunum sayısı ve beden ısısı o derece artmaktadır. Daha geniş bel yapısı ve daha kalın ve büyük incik kemiği (metacarpus 3) olan yarış atlarında daha az kas sorunları görüldüğü gözlemlenmiştir. Arap atlarında yapılan bir çalışma sonucuna göre, incik kemik çevresi küçük olanlarda kas ve kemik sorunları ile bunlara bağlı olarak topallık belirtisi daha yaygın olarak görülmüştür.
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAzNjM=