145 Yar›ş & Yetiştiricilik 2024 mukozanın ürettiği salgı ile kayganlaşarak mideye doğru inerler. Anatomik yapıları gereği atlar geğiremez ve kusamazlar. Sindirim sisteminin ön taraflarında bir tıkanma veya boğulma meydana gelirse, yutulan yemler ve su burun deliklerinden dışarı atılır. Böyle bir belirti görülürse, durum çok ciddi demektir ve acil olarak veteriner hekime başvurulmalıdır. Mideye ulaşan besinlerde kimyasal sindirim devam eder. Bireysel farklılıklar olabilse de bir yarış atının mide hacmi 16 - 18 litre arasındadır. Mide mukozasının bir kısmı glandüler (bezli) bölge olup yemlerdeki proteinleri parçalayan asit ve peptidaz gibi çeşitli salgıları üretir. Asit ve diğer salgılar her zaman üretildiği için mide boş bırakılmamalıdır. Bu nedenle atların sindirim sistemi gün boyu otlamaya uygun yapıdadır. Non - glandüler denilen ve salgı bezi bulunmayan midenin üst bölgesinde asitten koruyan salgı olmadığı için ülser olayları daha çok burada karşımıza çıkar. Mide dokusunun antiasit salgısı alt kısımdan salgılanır ve daha çok alt kısmı korur. İnce bağırsak üç bölgeye ayrılır. Duodenum, jejunum ve ileum. İnce bağırsak boşluğundaki enzimler ile proteinler, karbonhidratlar ve yağlar sindirilir. Jejunum ve ileum bölgelerinin mukozasının en üst tarafında parçalanmış besin maddelerinin emilimini gerçekleştiren ve yüzey alanını genişleten çok sayıda villus ve mikrovillus denilen kıvrımlar ve uzantılar vardır. Parçalanmadan ince bağırsağı geçen özellikle nişasta içeren karbonhidratlı yemler (en çok tahıllar) bağırsakların arka kısımlarında bakteriler tarafından fermantasyona uğratılarak bol miktarda gaz oluşumuna, çeşitli toksinlerin meydana gelmesine, sancıya ve arpalamaya neden olabilirler. Bu rahatsızlıklara yol açmamak için taneli yemler küçük porsiyonlar halinde verilir. Kör bağırsakta ve kalın bağırsakta bulunan yararlı bakterilerin sindirilmeyen içeriği fermantasyona uğratması sonucunda, ata enerji veren uçucu yağ asitleri ile bazı B vitaminleri sentezlenir. Bu bölgedeki mikrobiyom denilen mikroskobik canlılar, yemlerin içeriğine ve pH değişikliklerine karşı çok duyarlıdırlar. Mikrobiyal dengenin bozulması atın sağlığını doğrudan etkiler. Bu yüzden her türlü yem ve ot değişikliği bir hafta veya on gün gibi zamana yayılarak yavaş yavaş yapılır. Ayrıca kalın bağırsağın dönemeçli yapısından dolayı bu bölgede bağırsak düğümlenmelerine sıkça rastlanır. Mikroorganizmaların fermantasyonu kalın bağırsakta da devam eder. Bu işlem sonucu uçucu yağ asitleri, B vitaminleri, metan gazı ve amonyak üretilir. Aynı zamanda suda eriyen mineral maddeler ve elektrolitlerin emilimi gerçekleştirilir. En büyük savaş, cahilliğe karşı yapılan savaştır. Mustafa Kemal Atatürk
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAzNjM=