CLOSTRIDIUM PERFRINGENS VE CLOSTRIDIUM DIFFICILE Tayların ince ve kalın bağırsaklarında enfeksiyona (enterokolit) yol açan bakterilerdir. Tetanoz hastalığının etkeni Clostr. tetani adlı bakteri de bu cins içinde yer alır. Şiddetli sancı, bazen kanlı olabilen ishal, su kaybı, iştahsızlık, karın bölgesinde şişkinlik görülür. Yüksek oranda ve ani ölümlere neden olabilir. Bu bakteriler yetişkin atların bağırsaklarında normal koşullarda bulunabilirler. Fakat hepsi endotoksin dediğimiz hücre içinde toksin üretmezler. Oksijensiz (anaerob) ortamda yaşar ve dokulara zarar veren toksin üretirler. Taylar, bulaşık dışkılardaki bakterileri ağız yolu ile alarak hastalığa yakalanırlar. Kesin tanı labotuvar testleri sonucunda konur. Bakterilerin toksin üretme kapasitesi laboratuvar tahlilleri ile anlaşılır. Çünkü her Clostridium bakterisi toksin üretmeyebilir. Ürettikleri toksine göre sınıflandırılırlar. Yoğun ve geniş kapsamlı bir sağıtım gerektirir. Bol miktarda damar içi serum ve potasyum, kalsiyum ve magnezyum gibi elektrolitlerle tay desteklenir. Ayrıca fluniksin meglumin, meloksikam veya firokoksib gibi yangı gidericiler, öncelikle metronidazol, vankomisin, penisilin ve gentamisin gibi antibiyotikler kullanılır. Ölüm oranı yüksek olduğu için erken tanı ve erken sağıtım önem taşır. Bağırsakları dinlendirmek için bazen sütün verilmesi kesilerek dışardan tayın beslenmesi yararlı olabilir. Clostridium enfeksiyonlarına yakalanan tayların bağışıklık sistemi genellikle zayıftır. İshalin yanında kalp ve damar sistemine ait sorunlar da görülür. İşin ilginç tarafı aynı anda bir harada birden fazla tayda görülmez. Bakterinin sporları dış çevre koşullarına karşı ve çoğu dezenfektana karşı dayanıklıdır. Bu nedenle gebelik süresince kısrağın yaşam alanı, doğum odası ve sonra tay ile kısrağın ahır hijyenine dikkat edilmelidir. Çok önemli bir antikor kaynağı olan kolostrumu (ağız sütü) doğumdan sonra ilk bir saat içinde tay emmelidir. Hastalığı önlemek için kısrağın arka tarafı, kuyruğu ve meme bölgesi dışkı bulaşmasından korunmalıdır. Kirli kısımlar sabunlu suyla yıkanıp durulanmalıdır.Korunma amacıyla aşı uygulamaları yapılmaktadır. Yeni doğan taylara koruyucu olarak antitoksin kullanılır. Sağlıklı kısraklarda üçte bir oranında ve tayların %90’ında C. perfringens bulunmuştur. Fakat her izole vakası (bakteri varlığının saptanması) hastalığı başlatacak diye bir kural yoktur. Bundan dolayı toksin üreten bakteri tipinin belirlenmesi önemlidir. İnsan beyni değirmen taşına benzer. İçine yeni bir şeyler atmazsanız, kendi kendini öğütür durur. İbn-i Haldun 91 Türkiye Jokey Kulübü • • AT SAĞLIĞI •
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAzNjM=