2021_Ekim

arış hayatı bittikten sonra kısrakların çoğunluğu, anne olmak ve kendi gibi şampiyonlar yetiştirmek üzere haraların yolunu tutarlar. Gebelikten önce yapılması gereken işlemler, uygun aygır seçimi, aşım gününün ve saatinin belirlenmesi, kısrağın gebelik muayenelerinin tam zamanında yapılması, gebelik süresince bakım ve beslenme, aşılar ve uygulanacak ilaçlar ile doğuma hazırlık evreleri gibi zorlu ve bir türlü geçmek bilmeyen süreçlerdir. İçinde bulunduğumuz kuzey yarımkürede kısraklar genellikle ilkbaharın Mart ve Nisan aylarında gebe kalırlarsa da yaz mevsiminde ve hatta Ekim ayına kadar “talep” dediğimiz östrus (kızgınlık) dönemlerine girebilirler. Aygırı sadece bu özel dönemde kabul ederler. Bu nedenle zaman kaybetmemek için aşım sezonunun hazırlıkları aylar öncesinden başlar. Bir yaşındaki dişi taylarda (yearling) çok kısa süren ilk kızgınlık dönemi görülürse de büyümelerini tamamlamadıkları için beden yapıları gebeliğe hazır değildir. Bu yaştaki dişi tayların bedensel gelişmeleri de tamamlanmıştır. İyi kondisyona sahip, dengeli ve yeterli beslenen ve aynı zamanda koruyucu sağlık hizmetleri eksiksiz olarak yerine getirilmiş kısraklar, sorunsuz ve rahat bir gebelik dönemi geçirirler. Onun ilgilileri de fazla sıkıntı çekmezler. Her zaman tekrarlandığı gibi, gebe kısrakların rahimlerinde sadece bir tay taşımaları ve her yıl bir doğum yapmaları idealdir. Bunu gerçekleştirebilmek için haradaki çalışmalar aylar öncesinden başlatılır. İlkbaharda günlerin uzaması ve havaların ısınması ile birlikte kısrakların talep olmaları daha belirgin duruma gelir. Farklı yöntemler uygulanarak yapay aydınlatma yapılabilir. Bu sayede kısrakların erken dönemde kızgınlık göstermeleri ve gebe kalmaları sağlanabilir. Bilindiği gibi kısrakların kızgınlık göstermelerinde mevsimin çok büyük bir etkisi vardır. Özellikle gün ışığının uzaması kısraklar üzerine uyarıcı etki yapar. Bu nedenle düzenli östrus siklusuna sahip olabilmeleri için bulundukları ortamın yeterince aydınlık olması gerekir. Aşım sezonunun başlangıcında gebe kalanlar, gelecek yılın ilk aylarında doğum yapacaklardır. Doğum gecikmediğinden dolayı kısrağın tekrar gebe kalması için yeterli zamanı olacaktır. Bazı kısraklar kızgınlık dönemlerinde dışarıdan fark edilebilecek belirtileri göstermeyebilirler. Bunların östrus siklusunun hangi evresinde oldukları ancak Y KISRAKLARIN AŞIM SEZONUNA HAZIRLANMASI VET. HEKiM REHA GÜLTEPE AT SAĞLIĞI Hem kısrağın hem de doğacak tayın sağlığı ve güvenliği açısından modern yarış atı yetiştiriciliğinde damızlık başlangıcı en az üç yaşında olmaktadır... 74 TJK’NIN SESİ EKIM 2021