2020_Temmuz

Kısraklarda kızgınlık siklusunun olmaması, anormal ovulasyon, yavrunun rahime tutunamaması, tayın anne karnında normal gelişimini sağlayamaması ve doğum öncesi tayın ölmesi gibi nedenler yüzünden kısırlık görülür. Aygırlarda en çok görülen kısırlık nedenleri ise, spermlerin üretimi, taşınması ve depolanmasındaki düzensizlik veya aksaklıklar, libido eksikliği (cinsel isteksizlik) ve aygırın çiftleşmeyi tamamlayamamasıdır. Çoğu kısırlık nedenleri pek çok etkenin bir arada bulunmasından dolayı karmaşık sayılabilir. Sonuçta o kısrak veya aygırdan tay elde edilememiş olur. Bir aygırın veya kısrağın kısırlığının nedenlerini ortaya çıkarabilmek için laboratuvar testlerine, ultrasonografik muayeneye ve aygırlarda semen tahliline gerek duyulur. Kısırlığa neden olan enfeksiyöz hastalığa ait klinik belirtiler her zaman fark edilemeyebilir. Bazen kısrakların kızgınlığının uygun bir zamanında aşım yapılmaması veya iyi kalitede ve yeterli semen bulunmamasından dolayı kısraklar kısır zannedilebilirler. Yumurtalıklar üzerine etkili olan veya üreme organlarının görevlerini düzenleyen ve gebeliğin devamını sağlayan hormonlar kullanılarak kısırlığa çözüm bulunabilir. Eğer bir enfeksiyondan dolayı gebelik oluşmuyorsa bakteri veya diğer hastalık etkenleri saptanmalı ve uygun antibiyotikler ile çeşitli sağıtım seçenekleri sayesinde üreme organlarındaki enfeksiyon temizlenmelidir. Aygırlardaki semen kalitesini arttırmak için bazı ilaçlar kullanılsa da hem aygır hem de kısrağın bakım ve beslenme koşulları iyileştirilerek ve tüm besin maddelerini içeren dengeli rasyonlar tercih edilerek gebelik ve doğum yüzdesi yükseltilebilir. Erkek atlarda kriptorşizm denilen durum bir veya iki testisin skrotum adı verilen torbaya inmemesidir. Her iki ebeveynden de geçebilen genetik bir rahatsızlık olduğu düşünülmektedir. Eğer her iki testis de karın boşluğu içindeyse at kısır kalır. İnmemiş testisler de erkeklik hormonu ürettikleri için bu tip atlar normal çiftleşme davranışları gösterirler. Eğer sadece bir testis yukarıda kalmış diğeri skrotuma inmiş ise aygır kısır değildir. Aşağıdaki testis normal sperm üretimini yapabilir. Kısraklarda cinsiyet kromozomlarından birisinin olmaması halinde yumurtalıklar gelişemez. Kalıtsal bir durumdur. Bu özellikteki kısrakların beden yapıları diğerlerinden biraz daha küçüktür. Östrus siklusları yoktur. Çünkü yumurtalıklarında yumurta ve follikül bulunmaz. Bu durumun çaresi yoktur. Ömür boyu kısırdırlar. Çocuklarınızı zengin olması için eğitmeyin, mutlu olmaları için eğitin ki, büyüdükleri zaman her şeyin fiyatını değil, değerini bilsinler... Steve Jobs 57 TJK’NIN SESİ TEMMUZ 2020