2019_Temmuz

D.T. : Merhaba değerli izleyiciler, bir atçılık sohbetleri programında daha sizlerle birlikteyiz. Yanımda değerli at sahibi, yetiştirici ve pedigri analisti Sadun Oktav var. Hoş geldin Sadun! Efendim, tabii ki bu ayın en önemli konusu, yılın en önemli yarışı olan 93. Gazi Koşusu... Burada sizlere Gazi Koşusu ile alakalı bilmediğinizi düşündüğümüz detaylar ve Gazi Koşusu’nda koşan taylar hakkında bazı bilgiler vereceğiz. Bugün burada sizlerle paylaşacağım bilgilerin bir çoğuna hangi kaynaktan ulaştığımı soracak olursanız, At Yarışı Yazarları Derneği Başkanı Reşat Köstem’in kaleme aldığı Doksan Yılın Öyküsü adlı kitaptan yararlandığımı söyleyebilirim. Buradan kendilerine de sevgi ve saygılarımızı sunalım. Bazı atçılarımızın da bilmediği, pek gün yüzüne çıkmamış bilgileri aldık. Sevgili Sadun, seninle de istişare ederek bu bilgiler hakkında konuşmak istiyorum... S.O. : Öncelikle, hoş bulduk Demir! Ben de büyüğümüz Reşat Köstem’e saygı ve sevgilerimi sunuyorum. D.T. : İlk olarak, “Derby” kelimesinin ortaya çıkışından bahsedelim. Kentucky ve Epsom’ın birer Derby olduğu gibi Gazi Koşusu da bir Derby’dir. Bu kelimenin ortaya çıkışı, 1779 yılına dayanıyor. İlk olarak, Lord Earl Derby tarafından düzenlenen at yarışları sayesinde ortaya çıkıyor. Sanıyorum, bu konuda senin de bir araştırman var. Onu senden dinleyelim. S.O. : Derby kelimesi, Earl Derby’nin soyadı ancak, yetiştiricilerimizin anladığı şekilde bir Kısrak Koşusu olan Oaks Derby de esasında yine orada olan bir bölgenin ismidir. Öncelikle orada dişilere ait olan bir koşu yapılıyor. Bu koşunun akşamında bir kutlama esnasında, “Önümüzdeki yıl, dişi ve erkeklerin birlikte yarışabileceği bir koşu düzenleyelim!” diye bir fikir ortaya çıkıyor. Bu koşuyu nasıl düzenleyeceklerini ve kimin sponsor olabileceğini düşünürlerken, bir yazı - tura atılıyor. Yazı - turada doğru tahmini yapan Lord Earl Derby’nin adı da o koşuya veriliyor ve Derby o günden sonra her Haziran ayının ikinci haftasında düzenleniyor. D.T. : Gerçekten çok ilginç bir hikayesi varmış. İlk Gazi Koşusu ne zaman düzenlendi dersek, 1927 yılında olduğunu herkes bilir. Bu koşuyu Neriman adlı bir kısrak kazanmıştı. Fakat şu bilgileri bilmiyor olabilirler; İlk Gazi Koşusu’nu kazanan Neriman, üç yaşında değildi ve Gazi Koşusu o yıl, 2000 metre mesafede düzenlenmişti. Daha sonra, bu yılı da sayarsak, 92 yıldır 2400 metre mesafede düzenlenen Gazi Koşusu sadece bir defaya mahsus olarak 2000 metre mesafede koşuldu. Neden 3 yaşlı olmadıklarına gelirsek, 10 Haziran 1927 yılında düzenlenen ilk Gazi Koşusu’ndan sonra, 4 - 5 sene kadar daha 3+ yaşlı safkanlar ile koşmuşlar. Bunun sebebi de o yıllarda ülkemizde hiç 3 yaşlı İngiliz tayının olmamasıdır. S.O. : Yaş olarak olmasa bile, en azından tarih olarak yurtdışındaki yarışlar ile aynı zamanda düzenlemişiz. D.T. : Evet, burada ilginç bir bilgi daha verelim, dünyadaki büyük Derby’lerin tamamı, çeşitli aksaklıklar nedeniyle bazı yıllarda koşulamamıştır. Fakat Gazi Koşusu, yurtdışında düzenlenen Derby’ler kadar eski olmasa da ilk defa düzenlendiği 1927 yılından günümüze kadar kesintiye uğramadan gelen tek Derby özelliğini taşımaktadır. S.O. : Gazi Koşusu’nun 1927 yılından günümüze kadar kesintisiz olarak düzenleniyor olması, bizim için gerçekten çok büyük bir gurur kaynağıdır. Çok güzel bir araştırma yapmışsın. D.T. : Bunun yanında, sadece 4 tane İngiliz atının katıldığı İlk Gazi Koşusu’nun düzenlendiği 1927 yılında, Türkiye’de sadece 7 tane İngiliz atı varmış. Ayrıca, söylediğimiz gibi hiçbiri de 3 yaşında değilmiş. 1932’den itibaren de Türkiye’de yetiştirilmiş İngiliz atları koşmaya başlamış. O yıllarda, Karacabey Pansiyon Hara bu işe el atmış ve sanıyorum 1950 yılına kadar bu hara tarafından İngiliz atı yetiştiriciliği yapılmış. Şimdi, senin yakından ilgili olduğun pedigriler ile alakalı bir konuya geçmek istiyorum. Gazi Koşusu’nun ilk 40 yılını incelediğimizde, 37 tayın Eclipse, yani Darley Arabian Hattı’ndan, geriye kalan 3 tayın ise Herod yani Byerley Turk Hattı’ndan geldiğini görüyoruz. Bunun nedenini nasıl açıklarsın? 35 TJK’NIN SESİ TEMMUZ 2019 1938 / ROMANCE 1971 / MİNİMO MİNİMO’NUN TAYLIĞI