2021_Ocak

Sürantrenman... ir yarış atına, kapasitesinin üstünde antrenman yaptırılmasına sürantrenman denir. Uzun sure fiziksel olarak zorlanan atın bedeni sonuçta bu durumu kaldıramaz ve bazı olumsuzluklar ortaya çıkar. Sporcu insanlarda özellikle atletlerde de bu duruma rastlanır ve aynı sözcük kullanılır. Sürantrenman sözcüğü yerine aşırı veya sert, ağır antrenman terimleri de kullanılmaktadır. Başlangıçta performans kaybı olarak fark edilen sürantrenmanın belirtileri, çoğu zaman gözden kaçabilmektedir. İlerlemiş olaylarda yarış atlarında huysuzluk gibi mizaç değişikliklerinin yanı sıra beden içinde bazı fizyolojik ve biyokimyasal değişimler de meydana gelir. En açık belirtiler performansta azalma, oksijen tüketiminin artması, kilo kaybı ve çalışmaya karşı isteksizliktir. Atların eskiye göre daha sinirli oldukları fark edilir. İştah azalmış, nabız hızlanmıştır. Kas titremeleri, aşırı terleme, yarıştan veya antrenmandan önce ishal görülebilir. Kan tahlilinde sürantrenmanı işaret eden tek başına bir değişiklik yoktur. Genel tarif olarak sürantrenman, antrenman ve dinlenme, çalışma ve atın bireysel çalışma kapasitesi, yaşadığı stres ve bu strese karşı direnme gücü aralarındaki dengesizliklerden dolayı ortaya çıkar. Dengesiz veye yetersiz beslenme de bu duruma tuz, biber eker. Kronik yorgunluk, antrenmanların aksaması ve dolayısıyla yarış koşamamak, sonra da çeşitli sakatlanmalar en çok karşımıza çıkan sonuçlardır. Yarış atlarındaki sürantrenman durumunun insanlardan pek çok farkı vardır. Sporcularda bedensel değişikliklerin yanında ruhsal sorunlar da ortaya çıkmaktadır. Atlarda ise, duygusal veya ruhsal sorunlar, mizaçta değişiklik olarak görülmektedir. Çoğu at sahibi, atının huyunun değiştiğini, eskiden görülmeyen davranışlar sergilediğini anlayabilir. Sürantrenmanın fizyolojik nitelikleri içinde hala anlaşılamayan noktalar da vardır. Bedendeki enerji depolarının tüketilmesi ve kas hücrelerinin yıkımlanmasının yanı sıra, hormonal düzensizlikler de işin içine karışmıştır. Bir yarış atının yarışlarda başarılı olması, formunu koruması ve yaşamını sağlıklı bir şekilde sürdürebilmesi için, diğer organ sistemleri gibi, hormon üreten endokrin sisteminin de düzenli çalışması gerekir. Efor gerektiren antrenman ve yarış sırasında ve bu bedensel çalışmaların sonrası dinlenme döneminde, bedende meydana gelen fizyolojik olayların gerçekleşmesinde hormonların etkisi çok büyüktür. Bir çok kimyasal ve fiziksel olay, hormonların kontrolü altında yapılmaktadır. Çalışma ve dinlenme sonrası metabolizmayı oluşturan pek çok anabolik (yapım) ve katabolik (yıkım) reaksiyonlar meydana gelir. Anabolik reaksiyonlar, protein üretimi gibi, küçük moleküllerin (burada aminoasitlerin) birleşerek büyük molekülleri sentezlemesi (oluşturması), yani yapım işlemleridir. Basit şekerlerden büyük moleküllü karbonhidratların yapımı da anabolik reaksiyonlara örnektir. Katabolik reaksiyon ise, enerji bakımından zengin moleküllerin yıkım işlemleridir. Yağların parçalanması ve bileşik şekerlerin basit şekerlere ayrılması gibi. SÜRANTRENE OLMUŞ KASLAR... Uzun sure yüksek tempoda antrenman yapan yarış atlarında sürantrenman dediğimiz sendrom meydana gelir. İskelet kaslarında bazı enzimlerde azalma, kas hücrelerinin içindeki mitokondrilerin hacimlerinde büyüme, kas liflerinde oksijen kullanımında artış ve kaslarda depolanan glikojen ve ATP miktarında azalma saptanmıştır. Atın dayanıklılığı ve gücü azalmıştır. Dinlenme süresi uzamıştır. Yorgunluğu üzerinden bir türlü atamaz. Uyuşukluk hali haftalarca hatta aylarca sürebilir. Birkaç haftalık dinlenme süresinden sonra performans düşüklüğü, uyuşukluk, isteksizlik hali ve diğer belirtilerin devam etmesi sürantrenman durumunu kesinleştirir. Bu sendromun en belirgin özellikleri düşük performans ve bir türlü geçmek bilmeyen yorgunlık halidir. Açıkça görülen patolojik bir B AT SAĞLIĞI VET. HEKİM REHA GÜLTEPE 46 TJK’NIN SESİ OCAK 2021