2021_Ocak

ilattan önce 220 ila 45 yılları arasında 500 sene boyunca Orta Asya Bozkırları’nda hüküm süren Asya Hun İmparatorluğu’nun yıkılması, bünyesinde barındırdığı irili ufaklı birçok göçebe topluluğun geniş topraklara dağılmasına yol açtı. Bu gruplardan en başlarına buyrukları olan Moğollar, ilerleyen zaman içinde insanlık tarihinin bilinen en büyük imparatorluğunu kurdu ve durmaksızın sınırlarını genişletti. 1206 yılında Cengiz Han tarafından kurulan Moğol İmparatorluğu, Asya’nın tamamını fethettikten sonra gözünü Avrupa’ya dikti ve yayılmacı tavrını burada da sürdürdü. 1279 yılına gelindiğinde, imparatorluğun sınırları doğuda Japonya ile batıda Polonya arasında uzanan 24 milyon kilometrekarelik bir alanı kapsıyordu. Dünyanın yaklaşık olarak %22’sine tekabül eden böylesine büyük bir yapılanmanın bu denli geniş topraklara yayılmasının yolunu açan yegane unsur ise Moğolların eşsiz bir şekilde bağ kurdukları atlardan başkası değildi. ÖZGÜR RUHLARA SONSUZ SAYGI Orta Asya halklarının tarih sahnesine çıkışından bu yana günlük hayat rutinleri içinde insanlarla iç içe yaşayan atlar, Moğol kabileleri için de muazzam bir öneme sahipti. Coğrafyanın zorlu iklim şartlarında hayatta kalabilecek şekilde evrimleşen Moğol atları, günümüz İngiliz ve Arap atlarına kıyasla daha küçük ebatlara sahip olsalar da oldukça dayanıklı bünyelere sahip olmalarıyla nam salmıştı. Vahşi doğada sürüler halinde hareket eden bu canlılara, yarı evcil bir yaşantı benimsetilmişti. Kış aylarında -30 dereceye kadar düşen soğuklara kalın derileri ve kürkleri sayesinde aldırış etmeyen bu güçlü canlılar, günümüz midillilerinden biraz daha büyük olan ölçülerine rağmen Moğol yoldaşlarının tarih sahnesine çıkışında cesurca rol oynadı. İhtiyacın çeşidine göre türlü amaçlarla kullanılan atlar herhangi bir yere kapatılmıyor, bozkırda yiyecek ihtiyaçlarını kendileri karşılıyordu. Sadık dostlarının özgür ruhlarına sonsuz bir saygı besleyen Moğollar, onlara evcil hayvanlar gibi davranılmasındansa hak ettikleri itibarı göstermeyi daha doğru buluyordu. Bu geleneklerine öylesine sıkı bağlı kaldılar ki, aradan binlerce yıl geçmiş M BIR DNA Binlerce yıl önce, tarihin en büyük imparatorluğunu dünya sahnesine çıkaran Moğolları taşıyarak Avrupa’ya getiren atlar, günümüz demografik yapısının oluşmasında kilit rol oynadılar... MEHMETCAN KANIK GÖZ-AT ASYA’DAN AVRUPA’YA; YOLCULUĞU 30 TJK’NIN SESİ OCAK 2021