2021_Mart

Atlar neden sancılanır?.. tlarda sancı dediğimiz zaman, bir hastalıktan çok, genel olarak karın bölgesinde ağrı anlaşılır. Gerçekten atların sancılanması, karın bölgesindeki organlardan kaynaklanan ciddi bir klinik belirtidir. Farkedildiği zaman dakikaların önemi vardır. Sindirim sisteminde gaz birikmesi ve tıkanıklık, aşırı miktarda taneli yem tüketilmesi, kum yutulması ve iç parazitler gibi belli başlı nedenleri bulunmaktadır. Cinsiyet, ırk, yaş, çalışma ve çevre koşulları gibi faktörleri gözetmeksizin her atta her zaman sancı görülebilir. Fakat şiddeti ve çeşidi farklı olabilir. Sancılanan bir atın muayenesinde ateş, nabız, solunum sayısı, mukoz membranların (dişeti gibi) rengi incelenir. Bağırsak hareketleri stetoskop ile dinlenir. Rektal muayene yapılabilir. Ayrıca abdominal (karın) sıvısı ve kan alınıp tahlil için laboratuvara gönderilir. Karın bölgesinin ultrason ve bazen röntgeni çekilirse, tanı konulmasına yardımcı olur. Geniş anlamda sancı kelimesi, karın bölgesindeki ağrıyı tanımlamasının yanı sıra, ağrının kökeni çoğunlukla mide, bağırsak sistemindeki bir rahatsızlıktır. Bazen idrar yollarından veya üreme organlarından (özellikle kısraklarda rahimden) kaynaklanan sancılara da rastlanılabilir. Çok ciddi solunum sistemi hastalıklarında da sancıya benzer klinik belirtiler görülebilmektedir. Atın ilgilileri tarafından belirtilerin erken farkedilmesi, iyileşmeyi hızlandırıp, belki de atın yaşama şansını arttıracaktır. Bu nedenle atın dikkatlice incelenmesi ve sancıdan şüphe ediliyorsa zaman kaybetmeden veteriner hekim çağırılması gerekir. Padokta meydana gelen sancı olaylarının gözden kaçırılması veya geç farkedilmesi nedeniyle sağıtım zorlaşmaktadır. Sindirim sisteminde tıkanan veya düğümlenen bağırsak bölgesine veya tıkanıklığın nedenine göre sancı olayı adlandırılır. İnce bağırsak boğumlanması, kalın bağırsak kıvrılması, kum tıkanıklığı gibi. Veteriner hekimin çağırılması, onun gelmesi, muayene ve tanı konulmasından sonraki süreç için karar verilmesi (ilaç veya operasyon ile sağıtım) zaman kaybettiren aşamalardır. Sancının fark edilmesi ile müdahale edilmesi arasındaki zamanın kritik önemi vardır. Ahır ilgililerinin dikkati ve yerinde ilk müdahaleyi yapmaları, atın iyileşmesinde önemli bir rol oynar. Atın ateşine bakmadan, nabız ve solunum sayılarını ölçüp, buldukları değerleri veteriner hekim gelince ona bildirebilirler. Eğer daha önce flunixin meglumin veya fenilbutazon gibi ağrı kesici, ağız yolu ile verilmiş gaz giderici ilaçlar ve antiparaziter uygulamalar yapılmış ise, bunlar da söylenmelidir. Sancı belirtileri görüldüğü zaman ilk yapılacak iş atın taneli yem veya ot yemesi engellenmelidir. Hareketleri yakından izlenir. İdrar ve dışkı A AT SAĞLIĞI VET. HEKİM REHA GÜLTEPE 48 TJK’NIN SESİ MART 2021