Eylul_2021

arış atlarında uzun süren zayıflamanın çok sayıda nedeni bilinmektedir. Sağlıklı ve normal beden ağırlığına sahip bir yarış atı, ağırlığının %30 veya biraz daha fazlasını kaybederse yaşamını devam ettirebilir. İskelet kasları çok azalmıştır ve ileri derecede zayıftır. Özel bakım ve beslenme programına ihtiyaç duyar. Eğer beden ağırlığının %50 veya daha fazlasını kaybederse, en ideal bakım ve beslenme koşulları altında bile hayatta kalamaz. Çeşitli kronik hastalıklar, iç ve dış parazitler, diş bakımının yapılamaması ve kötü ağız yapısı, soğuk, karlı havalar vb. olumsuz mevsim koşulları nedeni ile çayır ve meralarda taze otlardan yeterince yararlanamamak, aşırı mevsimsel değişikliklere uyum sağlayamamak, harada toplu halde yaşayan atlar arasında üstünlük mücadelesinde yenik düşenlerin tam anlamıyla beslenememesi, bakımsızlık veya ilgisizlik, bakıcıların ihmali ve ekonomik zorluklar gibi nedenler sonucunda aç kalan atlarda kronik kilo kaybı meydana gelir. Yarış atlarında akut veya kronik kilo kaybını tetikleyen pek çok etken vardır. Bunların bazıları çok basit olmasına karşı, çoğunluğu anlaşılmaz derecede karışıktır. Çok fazla ağırlık kaybı yaşayan yarış atlarının durumu dikkatli şekilde incelenmelidir. İleri derecede zayıflamanın altında yatan nedenin bir an önce ortaya çıkarılması önemlidir. Aksi takdirde kilo kaybı devam eden atların klinik tablosu çok daha kötüleşebilir. Mevsim dönüşümlerinde ve atların yemlerinde yapılan ani değişikliklerde, atın yaşı ile de ilgili olarak kilo kaybı çok yaygın görülen bir sorundur. Zamanında fark edilip müdahale edilmez ise, kalıcı organ hasarları meydana gelebilir ve ne kadar uğraşılsa da tam iyileşme sağlanamaz. Normal kilosunun altında ağırlığa sahip yarış atlarının dış görünüşünden bir anormallik olduğu anlaşılır. Çünkü kronik zayıflığın çok çarpıcı belirtileri vardır. Deri altında kemik çıkıntıları belirginleşmiş, omuz kemikleri ve göğüs bölgesinin en yüksek noktası olan cidago iyice ortaya çıkmış, ata bakınca hemen göze batacak hale gelmiştir. Hareketleri yavaşlar. Antrenmanda çabuk yorulur, değil çalışmak, yürümek bile istemez. Halsizlik, yorgunluk ve düşkünlük nedeni ile atın çevresinde olan bitenle ilgisi kesilmiştir. Yıkılacak gibidir. Yele ve kuyruk kıllarının rengi değişmiş, derideki diğer kıllar kırılgan ve matlaşmıştır. Bazen topallık görülür. Bedende yağ dokusu kalmamıştır. Deri incelmiştir, altında kaslar veya kemikler ele gelir. Tırnaklarda çatlaklar oluşur ve tırnağın dış yüzeyi kolay ufalanıp parçalanabilir. Özellikle sağrı bölgesindeki omurların çıkık oluşu göze çarpar. Atın karakteri değişir. En küçük uyarıya sinirli şekilde tepki verir. Ona dokunulmasını istemez. Her bölgesi çok duyarlıdır. Kaburgaları gözle görülür. Beden ağırlığı, yarış atlarının form durumlarını etkileyen önemli bir faktördür. Nedeni bulunamayan performans düşüklükleri, fark edilemeyen kilo kaybına bağlı olabilir. Süt emen ve sütten kesilmiş tayların büyümelerinin yakından izlenmesi için, beden ağırlığı, cidago yüksekliği ve göğüs çevresi gibi bazı ölçümlere gerek duyulur. Bu değerlerin artışındaki duraklama, kısrak sütünün yeterli olmadığının ve büyüme hızının yavaşladığının, dolayısıyla bir gelişme bozukluğunun habercisi olabilir. Yetiştiricilikte tayın büyümesine ait tutulan günlük ve haftalık kayıtlar önemli yol gösterici olurlar. Bir yarış atının git gide zayıfladığı saptandığı zaman, bunun nedenlerini bulmak kolay değildir. İlk başta akla gelen, atın uygun ve dengeli beslenemediğidir. Yeterli besin alamaması birkaç şekilde olur. Bazen aşırı antrenman ve yoğun yarış programından dolayı fazla enerji harcıyor, buna karşın bedeninin kaybettiği kadar kalori alamıyor olabilir. Ya da tükettiği yem ve ot miktarı, gereksinim duyduğu karbonhidrat, yağ ve protein gibi besin maddelerini tam olarak Y ATLARDA UZUN SÜREN ZAYIFLAMA NEDENLERİ VET. HEKiM REHA GÜLTEPE AT SAĞLIĞI “Ne yaptıysak kilo aldıramadık”, “Günden güne gözümüzün önünde atımız eriyor”. Bu ve benzeri sözleri at sahiplerinden sık sık duyarız. Eğer yemlerle birlikte alınan kaloriden fazlası harcanıyorsa, bunun en açık sonucu kilo kaybıdır... 52 TJK’NIN SESİ EYLÜL 2021