2020_Aralik

Gelişme çağındaki taylarda iskelet sisteminde görülen sorunlar… Öncelikle tüm okuyucularımızın yeni yılını kutlar nice sağlıklı ve mutlu yıllar dilerim. ayların iskelet sisteminde, büyüme dönemlerinde bazı sorunlar ortaya çıkar. Özellikle İngiliz taylarında daha çok görülen sorunlar, klinik belirtiler ve radyolojik bulgular ile belirlenmeye çalışılır. Bu sayede gelişmeye bağlı olarak sorun çıkarabilecek risk altındaki taylarda iskelet hastalıklarına erken dönemde müdahale edebilmek amaçlanır. Bu konuda uzun süren bir araştırmanın sonuçları geçtiğimiz günlerde açıklandı. Yapılan çalışma, taylarda en çok görülen sorunlardan osteochondritis (OCD) ve sesamoiditis üzerinde yoğunlaştırılmıştır. Araştırma göstermiştir ki, beden ağırlığı ve tayların boylarındaki aşırılıklar, yani çok büyük ve çok küçük tayların bu bedensel özellikleri, ileride yarış performansları için ideal değildir. Boy ve beden ağırlığının fazla olması, satışlarda tayların yüksek bedeller ile sahip değiştirmelerini sağlamasına rağmen, bedensel büyüklük ile sağlık arasında her zaman paralellik olmamaktadır. Çok yüksek fiyata satılan gösterişli tayların yarış performansları her zaman beklenen düzeyde gerçekleşmeyebilir. İngiliz taylarının doğdukları ayın, büyüme ve sağlıklı gelişmeleri için önemli bir etken olduğu eskiden beri bilinmektedir. Doğum tarihleri OCD ve sesamoiditis gibi rahatsızlıkların ortaya çıkmasını da etkilemektedir. Erken aylarda doğan taylar (Kuzey yarımkürede Ocak, Şubat gibi) doğdukları anda küçük bir beden yapısına sahiptirler. Sütten kesildikten sonra hızla gelişirler. Geç aylarda doğan tayların daha büyük beden yapısı ile doğdukları ve sütten kesildikten sonra daha yavaş büyüdükleri belirtilmektedir. Doğum mevsiminin başlangıcında doğum yapan kısraklar, mevsim itibarı ile padoklardan yeterince yararlanamayabilirler. Rasyonlarında eksik kalan besin maddeleri yemlerine eklenerek gerekli düzeltmeler yapılmış olur. Böyle kısrakların tayları sütten kesildikten sonra rasyonlarına ihtiyaç duydukları katkılar yapılarak dengeli beslenmeleri sağlanmalıdır. Doğum mevsiminin ortasında veya sonuna doğru doğan iri yapılı taylar için de büyüme oranları ile uyumlu rasyonlar hazırlanmalıdır. Böylece hızlı gelişmeye bağlı kas – iskelet sistemi hastalıklarının meydana gelmesi engellenmeye çalışılır. Yarış atlarının sağlıklı kas - iskelet yapısına sahip olması, yarışlarda başarılı olabilmeleri için çok önemlidir. Bu nedenle yetiştiriciler, taylarının kemik yapılarında anormallikler varsa, doğumdan itibaren onları ortaya çıkarmaya ve çaresini bulmaya çalışırlar. Tayların kemik yapılarını incelemek amacıyla röntgenlerinin çekilmesi, doğabilecek sorunlar karşısında başlangıçta müdahale etme şansını verir. Süt emen taylara gerekirse operasyon da yapılabilir. Genç taylarda beden yapısının anormal derecede iri oluşu ve aşırı büyüme hızının gelişime bağlı iskelet hastalıkları ile ilişkili olduğu ve bu tür beden yapısının sorunların ortaya çıkmasını kolaylaştırdığı bu son araştırma ile ispatlanmıştır. Hem erkek, hem de dişi taylarda aynı sorunlar gelişim sırasında ortaya çıktığı için iskelet hastalıklarında cinsiyetin önemli bir etken olmadığı belirlenmiştir. Tayların doğumdan sonra süt emme, sütten kesilme ve kendi başlarına beslenmeye başladıkları dönemleri kapsayan ilk bir yıl içinde en çok OCD olarak kısaltılan ve eklemlerdeki kıkırdak ile kemik dokusunu etkileyen osteochondritis dissecans ve susam kemiklerinin yangısı olarak bilinen sesamoiditis T AT SAĞLIĞI VET. HEKİM REHA GÜLTEPE 46 TJK’NIN SESİ ARALIK 2020