2017_Agustos

42 TJK’NIN SESİ AĞUSTOS 2017 Atlarda diş sağlığı ve diş hastalıkları konusunda Avrupa’nın önde gelen diş hekimlerinden biri olan Olivier Gilot, seminer vermek üzere, Türkiye Jokey Kulübü’nün davetlisi olarak ülkemize geldi. Olivier Gilot, 19 Aralık 1977 Pazartesi günü, Fransa’da dünyaya gelmiştir. Kendisi, at antrenörlüğü belgesine sahip profesyonel bir binicidir. 2002 yılına kadar defalarca uluslararası yarışmalara katılmış ve concour complet branşında dereceler elde etmiştir. Daha sonra çiftlik yönetimi eğitimi alan Olivier Gilot, 2011’de ABD’nin Idaho Eyaleti’nde bulunan World Wide Academy of Equine Dentistry adlı okulda at diş hekimliği üzerine eğitim almıştır. Günümüzde, İngiltere’de diş hekimi olarak hizmet vermekte olan Olivier Gilot, 31 Temmuz - 02 Ağustos 2017 tarihleri arasında Veliefendi Hipodromu’nda, atlarda diş sağlığını korumak için yapılması gerekenlerin yanında hastalıkların nedenleri, ortaya çıkma mekanizmaları ve temel patoloji üzerine bilgiler aktardı. Ayrıca, diş problemi olan atlar üzerinde uygulamalı çalışmalar gerçekleştirdi. Biz de atlarda yaygın olarak görülen sağlık problemlerinden biri olan diş hastalıkları hakkında kendisine birkaç soru sorma fırsatı yakaladık. Atlarda diş kontrolü ne sıklıkla yapılmalıdır? Atlarda diş kontrolünün ne sıklıkta yapılması gerektiği, atın yaşına ve görevine göre değişiklik gösterir. Atların dişleri, 5 yaşına kadar çok hızlı gelişir. Bu gelişim döneminde dişlerin, 5 - 6 ay gibi aralıklar ile muayene edilmesi diş sağlığı açısından çok önemlidir. Bu dönemde sıklıkla karşılaşılan diş sağlığı problemlerinden biri de süt dişlerinin düşmesinin gecikmesidir. Bu esnada daimi dişlerin çıkmasıyla diş sayısında fazlalık oluşur. Tek dişte ve diş dizisinde ortaya çıkan bozukluklar ile çene yapısı bozuklukları, ancak zamanında yapılan muayenelerle farkedilebilir. Dişler, 17 - 18 yaşlarındaki atlarda gelişmeye devam eder. Fakat bu yaştan sonra dişlerde yenilenme yavaşlayacağı için diş sağlığına çok dikkat edilmesi gerekir. Performans atlarında, her 6 - 9 ayda bir yapılan muayene ve müdahaleler, diş sağlığı ve atların konforu açısından çok önemlidir. Binek atlar için ise genel olarak yılda 1 defa yapılan kontroller, diş sağlığını korumak açısından yeterlidir. Bu şekilde düzenli olarak yapılan kontroller, atlar için çok faydalı olmakla beraber at sahipleri için de çok önemlidir. Zamanında teşhis edilemeyen hastalıklar, ağır tahribatlara ve kalıcı hasarlara sebep olabilirler. Atlarda diş hastalıklarının teşhisi için nasıl bir yöntem izliyorsunuz? Tedavi için hangi araç gereçleri kullanıyorsunuz? Dişler, sindirim sisteminin başlangıcında bulunurlar. Dişlerde ortaya çıkan problemler, diğer hayvanlarda olduğu gibi atlarda da alınan gıdaların yeteri kadar sindirilememesine, yemden yararlanmanın düşmesine ve sindirim sistemi bozukluklarına yol açmaktadır. Bu durum da atlarda kilo kaybı, çalışmaya karşı isteksizlik ve tüylerin parlaklığının azalması gibi belirtilere yol açar. Atların beslenme alışkanlıklarının değişmesi de diş hastalıklarının belirtilerindendir. Bu aşamada, atın ilgililerinden bilgi almak çok önemlidir. Diş hastalıkları sebebi ile ağızda oluşan enfeksiyonlar, kötü bir kokuya neden olur. Atın yavaş beslenmesi, çiğnediği besini ağzından düşürmesi ve doğal çiğneme mekaniğinin değişmesi, diş hastalıklarının göstergesidir. Çiğneme alışkanlığının değiştiği durumlarda, atın çiğnemesini sağlayan kaslar gözlemlenir. Atlar acı hissettikleri tarafı kullanmak istemezler. Bu sebeple, ağrı olmayan tarafı kullanan atlarda, bu bölgedeki kasların daha fazla geliştiği görülür. UNLU AT DIS HEKIMI OLIVIER GILOT KONUGUMUZDU HAZIRLAYAN : HASAN ALİ SAY / FOTOGRAFLAR : ARDA OLGAÇ