2019

Sadun OKTAV YURTDIŞINDA Ü LKEMiZ YARIŞÇILIĞINA UYUMLU AYGIRLAR t yarış ve yetiştiriciliği dünyanın bir çok ülkesinde yapılmasına rağmen iklim, idman, pist ve yarış mesafeleri birbirlerinden farklılıklar gösterir. Bu yüzden her ülke kendisine uygun kan hattı safkanlarla uğraşmakta ve onları ıslah etme yoluna gitmiştir. Örneğin; ülkesinin en önemli yarışının 2400 metre çim pistte koşulduğunu bilen Avrupalı bir yetiştirici inişli çıkışlı uzun son düzlüklere sahip çim pistlerde başarılı olabilecek safkanları yetiştirmeye uğraşırken Avustralyalı bir yetiştirici daha çok kısa mesafe çim pist yarışlarının yaygın olduğu sprinter atları ıslah etme yolunu seçer. Amerikalı her yetiştiricinin hayali ise bunların tam tersidir, kum pistte koşulan Kentucky Derby galibi safkanı yetiştirmek… Peki hedefleri farklı olan ülkeler kendi aralarında soy alışverişi yapıyorlar mıdır? Ya da bazı soylar iki ayrı ülke yarışçılığında başarılı olamaz mı? diye bir soru aklınıza gelebilir. 1980 yılların başında özellikle Amerika’da yükselen yarış atı pazarı dünyada büyük ses getirmiş bir çok yatırımcıyı buraya çekmiştir. Dolayısı ile yeni haralar kurulmuş yılın belirli zamanlarında düzenlenen açık arttırmalara dünyanın her tarafından yetiştiriciler katılmış ve aldıkları atları ülkelerine götürmüşler. Bazı kan hatlarının diğer coğrafyalara da oldukça iyi uyum sağladığı görülmüştür. Bunların bir kısmı o ülkelerde damızlığa ayrılarak kendi soylarını devam ettirmişleridir. Peki ülkemiz yetiştiriciliğini ele aldığımızda durum nedir ve bizler için dünyadaki uyumlu kan hatları nelerdir? Bildiğiniz gibi sahip olduğumuz yarışçılık modeli hiçbir ülkeye uymuyor esasında yarış takvimimiz ve düzenlediğimiz Klasik Koşuların pist ve mesafeleri Avrupa ile hemen hemen aynı olmasına rağmen yarış koşan atlarımızın hipodromlarda idman edilmesi ve yılın on iki ayı boyunca yarışması Amerika modeline benzemekte. Özellikle sert zeminli çim pistimiz ise Avustralya pistlerini hatırlatmakta dolayısı ile ülkemizin yetiştiriciliğine uygun kan hatlarını belirlerken bu parametreleri göz önünde bulundurmak zorundayız. Bildiğiniz gibi her yıl bir çok yetiştiricimiz yurt dışından başta Avrupa ve Amerika’dan gebe kısrak ithal etmekler. Ancak bunları yaparken nelere dikkat etmeleri gerektiği konusunda onlara yardımcı olmak isterim. Bildiğiniz gibi bir ülkenin yarışçılığı hakkında fikir sahibi olmanın en kısa yolu aygır kazanç listelerine göz atmaktır. 2019 yılı Amerika genel kazanç listesine göz attığımızda karşımıza kum yavruları kum pistte başarılı olan Into Miscihef çıkmaktadır ki bu aygır Harlan’s Holiday’in bir temsilcisidir. Pedigrisini detaylı incelerseniz yine Amerika’da kendi soyunu kurmuş Storm Cat ismine rastlarsınız. Yine Amerikan listelerinde üst sıralarda olan bir başka klasik aygır ise Tapit. Bu aygırın da temsilcilerinin daha önce ülkemize ithal edildiğini hatırlatmak isterim. Amerikan listelerinde bir aygır A AUSTRALIA Yar› ş& Y etiştiricili k 2019 / 20 152