2018

Yar› ş& Y etiştiricili k 2018 / 19 144 elecekte büyük bir şampiyona sahip olmak her yetiştiricinin hayalidir. Bunun yolu, doğru pedigri analizinden geçer. Çoğumuz kendi kısraklarımıza uygun aygır seçimini ararken bir çok kaynağa başvururuz. Ülkemizdeki aygırların soylarını incelerken birde bakmışız kendimizi yurtdışı aygırlar listelerine bakarken bulmuşuz. Bildiğiniz gibi aygır listeleri ülkeden ülkeye kazanç, jenerasyeon, yaş gibi değişik parametreleri göz önüne alınarak yayınlamakta ve dolayısı ile de farklılıklar oluşturmaktadır. Yada bazı aygırların yavruları birkaç ülkede koştuğundan, onlar ön sıralarda yer alabilmektedir. Örneğin, 2018 yılı Amerika aygır kazanç listesinin başında Kitten’s Joy gelmektedir. Aygırın pedigrisini incelediğinizde esasında tamamen Avrupa orjinli bir aygır olduğunu görürüz. Sadler’s Wells ve Roberto çaprazlamasına sahip aygırın yavruları Amerika’nın kısa çim düzlüklerine sahip pistlerinde başarılı olurken, Avrupa’nın o düz uzun inişli çıkışlı pistlerinde de zaferler elde etmeye devam etmektedirler. Diğer yandan, Amerikan yarışçılığı dendiğinde aklımıza hemen kum pistde koşulan Kentucky Derby gelir. O yarışı ondan sonra gelen Preakness ve Belmont Stakes kazanmak ve Triple Crown, yani üçlü taç yapmak dünya yarışçılığı için en büyük zaferdir. Bildiğiniz gibi en son Triple Crown galibi safkan Justify oldu. Onun babası Scat Daddy ise efsane Amerikan aygırı Storm Cat’in torunudur. Scat Daddy Amerika denince ilk akla gelen Mr Prospector üzerine 3x4 Inbreeding’e sahiptir. Eğer önemli Amerikan aygırlarını incelemeye devam edersek, karşımıza Tapit çıkar ki bu aygırın pedigriside yine Mr. Prospector, Nijinsky ve In Reality Inbreedingleri’ni barındırmaktadır. Yine Mr. Prospector torunu Candy Ride, Amerikan aygır kazanç listelerinde kendinden oldukça söz ettirmeye devam etmekde. Ülkemizde de temsilcileri bulunan Harlans Holiday’in oğlu Into Mischief, Amerika’nın en gözde aygırları arasındadır. Avrupa aygır listelerini inceldiğimizde karşımıza ilk çıkan isimler tabii ki Dubawi ve Galileo daha sonra Sea The Stars ve Frankel. Ancak Amerika’da aygrılık yapan ve Coolmore’un yavrularını alıp Avrupa’da koştuğu, hatta aygır oğullarına sahip olduğu bir isim de War Front’dur. Diğer bir başarılı isim tabii ki Invincible Spirit. Hatta onun oğulları King Man ve Charm Sprint’in ilk yavruları 2 yaşlı yarışlarını domine etti. Ancak diğer yandan, Amerikan aygırı Sacatt Dady’nin oğlu No Nay Never da kendisine güvenenleri yanıltmadı ve 2 yaşlı babası olarak listenin en başına oturdu. Japon yarışçılığında ise Sunday Silence hattının ne kadar baskın olduğunu hepimiz biliyoruz. Avustralya yarışçılığında sprinter aygırlar oldukça ön plana çıkmakta. Kısa mesafeli çim pist yarışları bu ülkenin olmazsa olmazı durumundadır. Sevigili yetiştiriciler, yazımın başında da dediğim gibi doğru pedigri analizi yapmak ve bunu yaparken de bir çok parametreyi doğru şekilde okumak gerekir. Aygırları incelerken yavrularının hangi ülkelerde başarılı olduğunu ve oranın pist şartlarını çok iyi bilmek gerekir. Örneğin, Amerika’da bir aygır ne kadar başarılı olursa olsun, aynı aygırın yavruları ülkemizde başarılı olamayabilir. Yurtdışından gebe kısrak alırken bizim iklim ve pist şartlarına uygun aygırları tercih etmemiz gerekmektedir. Diğer bir yandan, Avrupa’nın çim yarışlarının pist ölçümleri bizim yarışlarımızdan daha ağırdır. Özellikle buradan alacağımız damızlık kısrakların gebe oldukları aygırların yavrularını incelerken bu duruma dikkat etmeliyiz. Ya da ülkemize ithal edilmiş aygırları tercih ederken bahsettiğim parametreleri göz önünde bulundurmalıyız. Kısrak seçiminde bir başka önemli ve en güvenilir yol ise, kendisini kısrak babası olarak ispat etmiş aygırların kızlarını almaktır. Bunun için kısrak babası aygırlarının listelerine bakmak gerekir. Galileo, Pivotal, Dansili kızları bu aralar oldukça revaçta olan isimlerdir. Diğer yandan, ülkemizde de Mountain Cat, Distant Relative, Sri Pekan, Strike The Gold kızları kendilerini fazlası ile ispat etmiş durumdalardır. Hepinizin gönlündeki şampiyonu yetiştirmesi dileği ile hoşçakalın... G Yurtdışında, ülkemiz yarışçılığına uyumlu aygırlar SADUN OKTAV