47 Türkiye Jokey Kulübü • • ---------- • Yapay zeka yardımı ile, damızlık aygırların ve onların geçmiş yıllarda doğan taylarının pist ve mesafe gibi istatistiki bilgileri ve diğer özelliklerini değerlendirerek, kısrak sahiplerine aşım sezonunda aygır seçimi konusunda yardımcı olunabilir. Ayrıca doğacak tayların yarış performansları hakkında bilgi de verilebilir. Geliştirilmiş ve kullanıma sunulmuş çeşitli yapay zeka algoritmaları (belli bir sorunu çözmek veya belirli bir amaca ulaşmak için tasarlanan yol, yapılacak işlerin adım adım tasarlanması, çözüm yolu) çok hızlı biçimde ve doğrulukla büyük miktarda veriyi analiz edebilir. Atların soy bilgisi (secere), geçmiş performans kayıtları, jokey istatistikleri ve hava durumu gibi etkenler de buraya dahildir. Yapay zeka insan gözlemlerinden kaçabilecek verilerdeki ince ayrıntıları ve eğilimleri tanımada kusursuz sayılabildiği için tercih edilmektedir. Çeşitli etkenler ve sonuçlar arasındaki ilişkileri belirleyerek geleneksel yöntemlerden farklı olarak öngörüde bulunabilir. Bu özelliği, yarış atı antrenörlerinin sorumlu oldukları atın başarısına hangi etkenlerin veya koşulların katkıda bulunduğunu anlamalarına ve buna göre antrenman ve yarış programı yapmalarına karar vermelerinde yardımcı olur. At alım ve satımında da atın performansı, tayın yetiştirilmesi ve gelecekteki yarışları ve damızlık olabilme durumu hakkında her iki tarafa bilinçli kararlar aldırabilir. Böylece söz konusu yarış atına yapılan yatırımın getirisini arttırabilir. Yapay zeka destekli Manyetik Rezonans (MR) ve Ultrasonografi gibi tanı yöntemleri ile gözden kaçabilen küçük lezyonlar veya dokulardaki mikroskobik değişiklikler saptanabilir. Bu sayede pek çok ortopedik rahatsızlığa erken dönemde tanı konulabilir. Ödem, tümör veya çok küçük kemik çatlakları veya doku zedelenmeleri yakalanabilir. Böylece erken önlem alınır ve sorun ilerlemeden sağıtıma başlanır. Bazı araştırmacılar, ağrı duyan atların yüz ifadesinin değiştiğini fark ederek bu alanda çalışmalarını yoğunlaştırmışlardır. Yüz ifadesinin diğer atlar ile etkileşimlerini yönetmek ve atın duygusal durumu hakkında bilgi veren önemli bir bulgu olduğunu ortaya çıkarmışlardır. Yüz buruşturma veya yüzünü ekşitme olarak tanımlayabileceğimiz yüz ifadesini derecelendirerek atın duyduğu ağrının da şiddeti öğrenilmektedir. Bu değerlendirme, ağrı düzeyi ve devamını izlemek için önemli sayılmıştır. Otomatik ağrı tanıma diye adlandırılan bir yapay zeka çalışması da görüntü sensörü ve ağrı algoritmalarına dayanan, atların duyduğu ağrının tanınmasında yararlı olabilecek yeni bir teknolojidir. Bu yöntemde sadece yüz ifadeleri değil, atın aynı zamanda bedensel duruş şekli, hareketleri, hatta çıkardığı sesler ve fizyolojik değerlerini analiz edebilen gelişmiş modeller oluşturulmaktadır. Bu yaklaşımda atın görüntülerindeki yüz hareketlerinin otomatik olarak tanınmasında tatmin edici sonuçlar çıkmaktadır. Aynı zamanda doğruluğu kanıtlanmış büyük hacimli video verilerine dayanmaktadır. Atın karakteri ağrıya dayanıklı ve acıya katlanabilen yapıdaysa, bu durumda yüz ifadesi fazla değişmeyecek ve işimizi zorlaştıracaktır. Önemli olan ‘ağrı var’ veya ‘at ağrı duymuyor’ diye genelleştirmekten öte duyduğu ağrının düzeyini belirlemeye çalışılmaktadır. Burada karşımıza çıkan sorun, ağrının kaynağıdır. İncelemeye alınan atın aynı anda birden fazla rahatsızlığı ve ağrıya neden olabilecek hastalığı bulunabilir. Örneğin bağırsak sorunlarından kolik (sancı), kas - eklem rahatsızlıkları veya mide ülseri bir arada olabilir. Yapay zeka destekli uygulamalar, damızlıkların ana - babaları ve daha önceki kuşakların yarış performanslarını değerlendirerek uygun ana - baba eşleştirme seçenekleri önerir. Ayrıca yarış atlarının genetik profilleri DNA düzeyinde incelenerek genetik açıdan akraba çiftleşmesinin riskleri, canlı tay doğma şansını arttırma ve yarış performansında geliştirme konusunda bilgi verir. Bilindiği üzere, akraba çiftleşmeleri ile tay kayıpları, ölü doğumlar ve yarış performansının düşüklüğü gibi sorunlar arasında bağlantı vardır. Çeşitli hastalık veya sakatlıkların sağıtım aşamasında ve sancı operasyonu gibi müdahalelerin başarısı hakkında da yapay zekaya başvurulabilir. Bu tür vakaların nasıl sonuçlanabileceğini veteriner hekimlere öngörebilir. Hayatımız sınırlı, ama öğrenebileceklerimiz sınırsızdır. Zhuangzi (Chuang Tsu) • AT SAĞLIĞI •
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAzNjM=