Biz atçılar için “pedigri” yani “atların soy ağacı” kelimesi oldukça fazla şeyi karşılar. Biraz da “Bu kelime son yıllarda popüler oldu” dersek yanlış olmaz çünkü eski atçı büyüklerimiz genelde bir şeyin çıkış noktası anlamına da gelen “orijin” kelimesini hâlihazırda kullanırdı. Yani eskiden “Bu atın orijini nedir?” dendiğinde “Annesi ve babası kimdir?” anlamına gelirdi. Kelime anlamını açıkladığımıza göre bundan sonraki bölümde söz konusu kavramın önemi üzerinde durmanın daha doğru olacağı kanaatindeyiz. Belki de bugün genetiğin babası olarak kabul edilen Mendel’in kanunlarından yola çıkan insanoğlu hem tarımda hem de hayvancılık sektöründe daha verimli ürünler elde etme işine koyuldu. Örneğin; mısır bitkisi bugün tükettiğimizden çok daha farklı ve az verimliydi. Yine süt ve et inekleri günümüze göre geride kalan yüzyılda daha az verimli ırklardan oluşuyordu. Seçili eşleşme yolunu kullanan insanoğlu iyi ile iyiyi eşleştirip verimsizleri yok etti ve daha üstün hayvanlar yetiştirmeyi başardı. Bugün üzerinde konuştuğumuz ve kafa yorduğumuz yarış atlarının soy ağaçlarının gelişimi de aynı yol izlenerek gerçekleşti. Tüm dünya nezdinde, modern ve düzenli anlamda yapılan at yarışlarının İngiltere’de başladığı kabul edilir. Atçılığın beşiği olarak görülen bu topraklarda aygır yapılması düşünülen erkek at için en önemli kıstas Derby kazanmış olmasıydı. Böylece elinizde genç, güçlü ve dayanıklı bir damızlık erkeğiniz oluyordu. Günümüzde değişen yarışçılık anlayışı bizleri “miler” aygırları kullanmaya zorlamış olabilir ancak o yıllar nezdinde geçerli olan Derby galibi aygırlardı. Bu durum at yarışlarının sonradan popüler olduğu ABD'de de aynı şekilde idi. Çünkü biliyoruz ki İngiltere Derby galibi aygırların birkaçı kariyerlerinin son yıllarında ABD’de görev yapmıştı. Derby galiplerini aygır yapmak daha sonraları İtalya ve Fransa gibi at yarışlarının popüler olduğu diğer ülkelerde de uygulandı. Kısraklar için de durumun pek farklı olmadığını görebiliyoruz. Yani Kısrak Koşusu galibini anne yapmak o günler için en mantıklı yol idi. Derby ve Kısrak Koşuları galiplerini eşleştirmek yolunu izleyen ancak İngiliz yarış atının çıkış noktasının süratli Arap aygırları ile hantal Avrupa kısrakları olduğu gerçeğinden uzaklaşmış olan yetiştiriciler yıllar sonra gerçeğin farkına varabildiler. Pedigri Ne Anlam İfade Eder? 1 66 • İNCELEME • • Sadun Oktav
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAzNjM=