2020_Ocak

Neden Sinirlenir? Atlar üm camiamızın yeni yılını kutlayarak sözlerime başlamak isterim. Sürü halinde yaşayan atlarda, zamanla grup içinde hiyerarşi oluşmuştur. Aynı sürü içinde birbirleri ile kolay anlaşırlar. Sanki aralarında gizli bir anlaşma yapılmış gibidir. Bu düzen içinde sakin bir şekilde geçinip giderler. Eğer bir at saldırganlık gösteriyorsa, bu davranışın genel olarak nedeni, çevreden algıladığı bir tehdit veya korku sonucudur. Bazen de sağlığını tehlikeye atan bir uyarıyı almış olmasındandır. Canı yandığı veya ağrı duyduğu zaman, uyaranı görmese bile saldırgan tutum ve davranış sergileyebilir. Esas olarak atlarda saldırma içgüdüsüne neden olan çeşitli faktörler vardır. Erkek taylarda ve aygırlarda salgılanan testosteron hormonu, saldırgan davranışlarla ilgili olabilir. Kısıtlı yem ve su kaynakları, hatta barınak için bile atlar kavgaya tutuşabilirler. En sakin at bile yaşama mücadelesi vermek zorundadır. Hayatta kalabilmek için bazen kendi türleri ile bazen de diğer hayvanlara karşı saldırganlaşır ve onlarla savaşır. Atların yapmak istediği faaliyet veya davranış, çevresindeki çeşitli etkenler tarafından engellenirse, bu hareket onları sinirlendirebilir. Endişe, sıkıntı, korku, telaş ve huzursuzluk gibi duygular, bir başka canlıya saldırması için yeterlidir. Pek çok hayvanda ve insanda olduğu gibi ürkmüş bir atın bedeninde, bazı fizyolojik olaylar meydana gelir. Böbreküstü bezlerinden salgılanan adrenalin hormonu, organizmanın acil duruma hazırlanmasına yardımcı olur. Bu hormonun etkisi ile kalp atışı hızlanır, kandaki şeker düzeyi yükselir ve iskelet kaslarına daha çok kan pompalanır. Korku, saldırganlığı başlattığı gibi bazen de bulunduğu ortamdan hızla kaçıp giderek kendini korkutandan uzaklaştırmasını sağlar. Saldırmak da kaçıp uzaklaşmak da korkunun kaynağına karşı kendisini savunma mekanizmasıdır. Ağrı veya acı karşısında şiddetli tepki göstererek bedenini yaralanmaktan korur. Yeni doğum yapmış kısraklar, taylarını insanlardan ve sürüdeki diğer atlardan korumak için annelik içgüdüsü ile saldırganlaşabilirler. Sinirlenmiş ve saldırmaya hazırlanmış bir at başını ileriye doğru uzatır. Kulakları geriye doğru yatırılmıştır. Isıracak veya çifte atacakmış gibi yaparak önce tehdit eder ve karşısındaki canlıyı korkutmaya çalışır. Kuyruğunu kamçı gibi sallar. Daha sonra ısırır veya çifte atar. Ön ayağı ile tekmelediği de olur. Bir atın karakterini, huylarını ve davranışlarını orijinin yanı sıra yaşadığı çevredeki diğer canlılar da etkiler. Doğduğu günden itibaren hiç insan görmemiş veya insanlar ile fazla temas kurmamış bir tayın, insanlarla ilk karşılaşmasında korkması ve insandan kaçması normaldir. Harada çalışan kişiler ile her gün yakınlaşan tayların eyere alıştırılması ve ondan diğer istenilenleri itiraz etmeyip daha çabuk kabullendikleri bilinmektedir. Böyle tayların eğitilmeleri de daha kolaydır. Özellikle eğitimsiz taylar ahır, hara veya hipodrom gibi yeni bir ortamı yadırgayabilir ve ürkek davranabilirler. Bu yüzden de hırçınlaşabilirler. Eğer atın başından kötü bir olay geçmiş ise, o kişiyi veya ortamı ona unutturmak zor olabilir. Atın her amaç için eğitimi sabır ve deneyim gerektirir. Her gün aynı şekilde bıkmadan aynı egzersizleri tekrar etmek, atın neler yapıp neler yapamayacağını önceden belirlemek ve onun beden dilinden anlamak şarttır. Gerek eğitim sırasında gerekse diğer zamanlarda atların çevresinde ani ışık veya yüksek sese maruz kalmamalarına özen gösterilmelidir. Çünkü bu tür dış uyarılara eğitimli atlar bile beklenmedik tepkiler verebilirler. Saldırmaya alışmış atların sağıtımı zor ve uzun bir süreçtir. Tüm uğraşlara rağmen AT SAĞLIĞI VET. HEKİM REHA GÜLTEPE T 64 TJK’NIN SESİ OCAK 2020