2019_Mayis

61 TJK’NIN SESİ MAYIS 2019 eki, bu iş gerçekten öyle kolay mı? Hayır değil... Ama bana gelen sorular ya da yetiştiricilerimiz ile yaptığım sohbetlerden anlıyorum ki bizler, gün geçtikçe bilgisayar programlarına daha bağımlı hale geliyoruz ve potansiyel şampiyonu, önce sanal alemde rakam ve harflerle yaratmaya çalışıyoruz. Evet, günümüzde birçok pedigri araştırma teorisi mevcut ancak, daha önceki yazılarımda da bahsettiğim gibi, son yılların en popüler olanı Nick... Yetiştiricilerimiz onu daha çok internet sitesi adı olan Truenicks olarak biliyorlar. Sahiden nedir bu Nick? Ne zaman ve nasıl ortaya çıkmıştır? Çeşitleri var mıdır? Gelin şimdi bu soruların cevabını birlikte arayalım... Her ne kadar Amerikalı Yetiştiriciler Birliği’nin 1971 yılından bu yana aygır ve kısrak babaları uyumunu istatiksel bir şekilde bünyesinde bulunduran bir sistemdir desek de tarihçesi Arap atı yetiştiren bedevi Arapları’na kadar dayanır. Ancak, bizlerin aklına bunu başarı ile uygulayan ilk kişi olarak Amerikalı yetiştirici August Belmont gelir. 20’nci yüzyılın başlarında Kentucky’deki Nursery Stud’da kendi yetiştirdiği ve sahibi olduğu aygırı Fair Play ile daha sonra satın aldığı Rock Sand’in kızlarını eşleştirir, istatistiki verilere göre Fair Play’in başarılı yavrularının çoğunun ya ilk kısrak ya da ikinci kısrak babası Rock Sand’dir. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, her iki aygırın da esasında Pocahontas isimli kısrak üzerine Inbreeding’e yani Rasmussen faktörüne sahip olduğudur. Dolayısıyla, yapılan her eşleşme esasında bu kısrağa dayanmaktadır… Bizlerin genelde üzerine konuştuğumuz ve insanların Nick diye bildiği şey, aygır ve kısrak babası uyumudur. Esasında çeşitleri vardır. Bunlar sırası ile: 1-Aygır ve Kısrak: Yani sadece aygır ve kısrak üzerine yapılmış bir çalışma, çok klasik örnekler ile Danzig – Razyana yavruları, Danehill, Eagle Eyed, Euphonic, Shibbolet, bu pedigrilerde Natalma isimli kısrak üzerine 3x3 Inbreeding yapıldığını unutmayalım… 2- Aygır ve Kısrak Babası: Yukarıda bahsettiğim gibi, en popüler olarak bilinen çeşit, günümüzden örnek ile Galileo / Danehill kızları arasındaki uyumdur. 3- Aygır ve Kısrak Babası Hattı Uyumu: Burada bir aygır ile belli bir aygırın hattından gelen aygırların kızları arasındaki uyum aranır. Daha açık şekli ile yukardaki araştırmanın daha geriye gidilmesidir. Örnek olarak; Sadler’s Wells ve Never Bend hattı aygır kızları arasındaki eşlemeler. High Chapparal, Ebadiyla, In The Wings bunun güzel örnekleridir… 4- Aygır Hattı ve Kısrak Babası: Bir aygır ve oğullarının belli kısrak babası ile yapılan eşleşmelerdeki uyumu göz önüne alınır. Örnek olarak; Nasrullah’ın oğullarının Princequillo kızları ya da Northern Dancer’ın ve oğullarının direkt Mr. Prospector kızları. 5- Aygır Hattı – Kısrak Babası Hattı: Burada da bir aygır hattı ile belli bir aygırın hattından gelen aygırların kızlarının uyumu aranır ancak bu tip araştırmada, pedigride çok geriye gidilmesi gerekir. Buna en iyi örnekler; Domino ve Ben Brush hattı eşleşmeleri inceleyerek ulaşabilirsiniz… Yetiştiricilerimizin sıklıkla üzerinde konuştuğu, fazla detayın bilinmediği bir teori olan Nick’ten bahsetmeye çalıştım. Bu teori genelde pedigrinin yüzde yetmiş beşlik kısmı ile ilgilenir daha doğrusu, benim için pedigrinin en değerli yeri olan, direkt anne hattı göz ardı edilir. Dolayısı ile kafamda her zaman soru işaretleri bulundurur. Gelecek ay görüşmek üzere hoşça kalın… P