2019_Eylul

Mahide 1927, harada günümüze Mahide 2 kolu ile ulaşmaktadır. Mahide 2 isimli kısrağı Hamdani Simri 1925 isimli aygırdan üretmiştir ve bu kısrağın kızı Mahide 5’in, çok önemli bir kısrak olduğu zaman içinde anlaşılacaktır. Mahide 3 isimli yavrusu ise Necip 2, Neslihan 1, Ahu, Tırpan, Akar, Metin 1, Elkabar, Maide 108 / 51, Tayfa, Çatalkaya ve Gökhan 1 isimli tayları ile pistte yarış kariyeri yapan atlar üretmiştir ancak bunlardan günümüze kadar hattı ulaşan bir at olmamıştır. Alnasip, Tarzan, Tufan gibi dönemin önemli aygırlarından bu tayları üretmiş olan Mahide 3 gibi Mahide 4, Mahide 6 ve Mahide 8’in de günümüze ulaşamadıklarını görüyoruz. Mahide 2’nin Kuruş hattının önemli aygırı Tarzan’dan olan kızı Mahide 5’te ise durum farklıdır. Bazı Arap hatlarında gördüğümüz üzere, Kuruş kan hattı çok önemli atların yetişmesinde kullanılmış ana aygır hattı olmuştur. Mahide 5’in ise harada Akbatur, H. Zaman 1, Hücum ve Hülagü isimli aygırlardan tayları olmuştur. Bu eşleşmeleri arasında H. Zaman 1’den verdiği Ünal, H. Zaman 11, H. Zaman 16 çok öne çıkar. Ünal, gerek koşu hayatında gösterdiği başarıları gerekse de harada elde ettiği sonuçlar ile günümüze en fazla etkisi olan aygırdır. Ünal harada H. Zaman 54 / 75, Rüzgar 30, Önal, Kurtcebe, Körmükçü gibi aygırları üretmiştir. Rüzgar 30 ve H. Zaman 54 / 75 çok sayıda Açık Yarış atı üretmiştir. Direkt anne hattı ile Mahide Ailesi orijinlerde yer almasa da Ünal’ın annesi Mahide 5, özellikle H. Zaman 54 / 75’in eşleşmelerinde baş rolde olmuştur. 1980’in son dönemi ile başlayan H. Zaman 54 / 75 kuşağında Volga II, Yavuzhan, Al - Işık, Kan Can San, TBMM Koşusu’nda… Kan Can San, Yavuzhan, Volga II oğlu Ağa Karaca, Tarım ve Orman Bakanlığı Koşusu’nda… Yusufçuk I, Yavuzhan, Volga II oğlu Tamerhan ve Büyü ise Hatay Koşusu’nda kazanan atlar olmuşlardır. Ünal hattından Rüzgar 30 oğlu Hisarhan da Hatay Koşusu’nu kazanmış atlardandır. Mahide 5’in haradaki diğer aygır hattı kurmuş yavrusu ise H. Zaman 11’dir. Savatlı - Birader - Bozok - Lidertay hattı ile kanını sürdüren bu hattın başarılarına bakarsak, Savatlı yavrusu Babacan 2’nin Hatay Koşusu galibiyeti ve Birader’in Hatay Koşusu’nda Selçuklu gibi bir rakibin arkasında ikinciliği dikkat çekicidir. Bu aygırı hatırlatan diğer tayları Sonperde, Tümerhan, Rişvanbey, Yıldızağa, Bircan 1 ve Savatlı 1 olarak sayılabilir. H. Zaman 11’in haradaki kısrakları daha çok Tigem tarafından damızlığa alınmıştır. Ünal ile öz kardeş olan bu aygırın kızları arasında Şiha 24, Sübeyhi 21, Matra 32, Neame 31, Matra 45, Sahra 27, Matra 48 ve Karainci 16 bulunmaktadır. Bu annelerin seçiminde ve sonrası dönemde sonuçlara bakıldığında Savatlı, Matra 48 ve Matra 45’i üreten kısrağın Kuruş 8 kızı Matra 31 olduğu görülür. Kuruş 8’in diğer bir kızı olan Name 25 de burada dikkat çeker. Neame 25’in H. Zaman 11’den olan kızı Neame 31, Ersoylu’dan Neame 45 ve Kırselçuk’u, Tulpar’dan ise Tulnea’yı üretmiştir. Bu isimlerden en önemlisi Neame 45’tir. Çünkü bu kısrak günümüzde çok önemli sonuçlar alan Tamerinoğlu isimli aygırın annesidir. Böylelikle Mahide 5’in H. Zaman hattının belkemiği olan aygırı Ünal’ı vermesi sonrasında yine Mahide 5 oğlu H. Zaman 11’in de Tamerinoğlu gibi bir atın yetişmesinde önemli görev üstlenmesi, Mahide kanının değerini ortaya çıkarmıştır. Bu durum zamanla ortaya çıktığından, her kan hattı için uygun eşleşmelerin olacağı dönemi beklemek gerekir diyebiliriz. Mahide Ailesi için Kuruş hattı aygırlarının önemi yukarıdaki verdiğim detaylarda belirginleşmiştir. Kuruş 8 kızı Matra 31’in, Mahide 5 oğlu H. Zaman 11’den olan kızı Matra 48 ise, harada Handan 1, Bükentay, Saburum, Baba Ersoy, Zenginoğlu ve Herkül gibi atları vererek ciddi bir damızlık kariyeri yapmıştır. Burada Ersoylu’dan olma Bükentay, Saburum, Baba Ersoy isimleri dikkatimi çekmektedir. Çünkü, Tamerinoğlu eşleşmesine giderken, H. Zaman 11 kızı Neame 31 de Ersoylu’ya çekilmiş ve Neame 45’i vermiştir. Bu durumda Ersoylu ile H. Zaman 11 arasındaki çaprazlamaların uyumlu olduğu sonucuna gideriz ki yetiştiricilerimiz bunu kullanmalıdır. Mahide 5, bağlı bulunduğu anne hattının en önemli kısrağı olarak öne çıkarken, harada hattını Mahide 9 isimli kızı ile yapmıştır. Mahide 9’un hattını ise Mahide 11 ve Mahide 12 olarak 2 koldan devam ettirdiğini görmekteyiz. Her iki kısrağın babası da Kuruş hattındandır. Hücum yavrusu olan Mahide 11, harada genelde H. Zaman 54 / 75 ile eşlenmiştir. Kendisi de Mahide kanı taşıyan bu aygırdan Melihhan, Akgün, Yolcu, Şahbatur gibi aygırlık da yapmış, çok iyi yarış atı olan safkanlar yanında Mahide 11, ailenin ciddi bir açılım yapmasını sağlamıştır. Mahide 13, Mahide 14, Mahide 15, Mahide 18 ve Mahide 21 isimli kısraklar Mahide 11’in H. Zaman 54 / 75’ten olan kısraklarıdır. Yeni kısraklara baktığımızda, Mahide 13’ün Nabican, Firdevs, Mahide 17 ve Mahide 23 ile hattı ilerlettiği gözükür. Mahide 17’nin en önemli temsilcileri Alpyürek ve Alpdemir gibi başarılı atları üreten Gülmahide olduğunu görüyoruz. Mahide 23 tarafından ise Beyza Sultan öne çıkan isimdir, babası Özgünhan’dır. Özgünhan burada çok dikkatimi çekmektedir... Çünkü ailenin uyum sağladığı aygırlar arasında ortak bir özellik ortaya çıkmaktadır. Mahide 11’in ürettiği kısraklardan Mahide 15, harada Demirkır’dan Mahide 22, Bahribaba, Fenerlim, Egeincisi’ni vermiştir. Başarılı yarış kariyeri ile dikkat çeken Bahribaba ve Fenerlim yanında Mahide 22’nin Bakışbey gibi kaliteli bir tayı vermesi, Egeincisi’nin Fobi, Kırmanşah gibi iyi safkanları üretmesi, Mahide 11’in açılımında Demirkır ile uyum sağladığını gösterir. Demirkır’ın orijini açılırsa, Yozgatlı 1 ile Neame 23’den yetiştirildiği görülür. Neame 23’ün Arap atçılığında soy kurucu kısraklardan biri olduğunu biliyoruz. Yukarıda yine detaylarda verdiğim üzere, Kuruş baba hattı ile Mahide anne hattı arasında genel bir uyum vardır ve Kuruş 8 bu uyumu teyit eden aygırlardan biridir. Neame 23’ün babası Kuruş 8 hem Demirkır hem de Name 23’ün hattından gelen aygırlar bu uyumu doğrulayan sonuçlar almıştır. 23 Neame’nin kızı Neame 39 harada Halid, Özgünhan, Don Juan, Yavuzca, Evren 1, Sam - Ay ve Dinçerbey isimli aygırları üretmiştir. Bu aygırlardan biri olan Don Juan ile Mahide 13 - Mahide 17 kanalı ile Gülmahide eşleşmesi olmuş ve Alpyürek yetişmiştir. Diğer yanda Özgünhan’a bakarsak, Mahide 13 - Mahide 23 kanalı ile Bersun isimli kısrak bu aygırsan Beyza Sultan’ı vermiştir. Bu uyumu Mahide 11’in diğer kızı Mahide 21’de de görürüz. Mahide 18 ise Mahide 11’in diğer bir yavrusudur, harada Anavarza, Fıratşan, Belkıs, Atikbey gibi atları üretmiştir. Ailenin genel olarak iyi tay verdiği Albatur, Özgün, Berkoş gibi aygırlar bu eşleşmelerde öne çıkmıştır. Mahide 21 ise hem kendi hem de kızları ile harada sıklıkla Özgünhan’a çekilmiştir. Özgünhan ile Mahide 21 eşleşmelerinde Meleksima, Çeviknaz, Mahide 21 kızı Sada’nın eşleşmelerinde Azatkuşu, Fermantay, Yüksek Uçuş, Kaya Yürekli, Mahide 21’in diğer kızı Efruz ile olan Özgünhan eşleşmelerinde de Turabi, Yeşil Yol, Günyüzü, Ustaoğlu gibi kariyer yapmış isimler üretilmiştir. Mahide 11 şu an ailenin ana taşıyıcı kolu gibi gözükmektedir. Bu kısrağın öz kardeşi olan Mahide 12 ise harada Çelebi 1 gibi başarılı bir aygırı vermiş olmasıyla pedigrilerde aktif olan diğer bir Mahide hattı kısraktır. Çelebi 1 son dönemde Şimşeğinoğlu, İzhan, Pikehan, Kızlarağası, Janberk gibi tayları ile ses getirmiştir. Çelebi 1’in kızları arasındaysa, Birgican ayrı bir yere konabilir. Çünkü bu kısrak harada Serdümen gibi G1 galibi şampiyon bir atı üretti. Serdümen’in babasının Tamerinoğlu olması ise yukarıda bahsettiğim uyum kanallarının bir teyidi gibidir. Yine Kuruş hattından bir aygır, Mahide içerikli bir eşleşmede sonuca gitmiştir diyebiliriz. Mahide Ailesi’nin, Mahide 12 kolunda diğer kısraklar Mahide 16, Mahide 19’dur. Mahide 12’in başarılı yavrusu Fiyaka II de unutulmamalıdır. Mahide 16, Mahide 19’un ürettiği başarılı atlar arasında göze batanlar Affan, Yeminli, Zaman Rüzgarı, İpekçihan isimli safkanlardır. ŞAİR GENÇER O PEDİGRİ ANALİSTİ 49 TJK’NIN SESİ EYLÜL 2019