2018_Nisan

77 TJK’NIN SESİ NİSAN 2018 Da Vinci, kil modelden heykelin kalıbını çıkarmak için 2.6 ton kalay ve bakır toplama işine koşuştururken İtalya, Fransız ordusu tarafından işgal edildi. Savaşın kaotik ortamında heykelin kil modeli Fransız askerler tarafından tahrip edildi. Fransız işgaline karşı koymak için toplara ihtiyaç duyulmasıyla heykel için toplanan kalay ve bakıra el konulması, heykelin gerçekleştirilme ihtimalini iyice zorlaştırdı. Bunun üzerine Da Vinci, hayalinin hiçbir zaman gerçekleşemeyeceğini görerek, kırılmış bir kalple Milano’dan ayrıldı. O gün için yapımı, hem teknik hem de sanatsal açıdan üstün başarı olabilecek bir hayal tuzla buz oldu. Tıpkı Pegasus gibi, doğar doğmaz yeryüzünden ayrılan bu talihsiz atın yarım kalmış hikayesinin canlandırılması için beş yüz yıl geçmesi gerekti. Ama bu kez tıpkı Simurg Kuşu gibi küllerinden yeniden doğacak, efsanedeki gibi yeryüzüne ikiz olarak dönecekti. ABD’de Charles C. Dent adlı bir emekli havayolu pilotu, 1977’de yayımlanan National Geographic Dergisi’nde Leonardo’nun atının hikayesini okudu ve bu muazzam heykeli gerçekleştirmeye karar verdi. Dent’in amacı, Da Vinci’nin hayalini ve Il Cavallo adını verdiği dünyanın en büyük bronz at heykelini yaratmak, onu Milano kentine hediye etmekti. Çeşitli bilim adamı, sanatçı ve heykeltraşlardan tam boyutlu heykelin uygulanabilir olup olmadığı konusunda görüş ve tavsiyeler aldı. 1982’de 2.5 milyon Dolar’a malolacağı hesaplanan heykelin tamamlanmasını sağlamak için kar amacı gütmeyen “Leonardo da Vinci’nin atı” adlı bir vakıf (LDVHİ) kurdu. 1997 yılına gelindiğinde, LDVHI’nin heykeli yapması için sözleşme yaptığı şirket olan New York’taki Beacon’da bulunan Tallix Art Foundry’i, deneyimli bir hayvan heykeltıraşı ve Amerika Ulusal Heykel Derneği Başkanları’ndan olan Nina Akamu’yu projenin başına getirdi. Uzun araştırmalardan sonra Nina Akamu, orijinal modelin kurtarılamadığını tespit etti ve tamamen yeni bir heykelin yapılması gerektiği sonucuna vardı. Leonardo, heykelin kalıplanması ve dökümü için karmaşık prosedürlerle ilgili çok sayıda not almış, küçük at modelleri yapmıştı. Fakat notları sistematik olmaktan uzaktı ve taslakların hiçbiri, heykelin tek bir kesin çizimi değildi. Akamu, Da Vinci’nin heykelin yapımı hakkında nasıl bir yol izlediğini anlamak için çok sayıda bilgi kaynağı araştırdı. Leonardo’nun hem at hem de üzerinde çalıştığı diğer projelerin notlarını ve çizimlerini inceledi. Anatomi, resim, heykel ve doğa olayları üzerine düşüncelerini gözden geçirdi. Araştırmaları, Leonardo’yu etkileyen öğretmenleri de kapsayacak şekilde genişledi. 15. yüzyılın sonlarında Sforza ahırları tarafından tercih edilen Endülüs atları gibi İber at ırklarını da inceledi. Sabırlı bir çalışmanın sonunda Dent’in çabalarıyla, detaylı ve numaralandırılmış olan at eskizleri Akamu tarafından bir proje haline getirilebildi. Da Vinci’nin 7.3 metre uzunluğundaki at heykeli hayali 500 yıl sonra “ete - kemiğe” daha doğrusu bronza - çeliğe bürünebilecek miydi?. Mutlu sona doğru yaklaşırken, Dent ne yazık ki 1994 yılında öldü. Dostları onun anısına bu hayalin bir kez daha yarım kalmasına razı olmadı. Yeğeni Peter C. Dent ve sanatseverlerin de çabalarıyla proje ilerlemeye devam etti. Heykeltıraş Nina Akamu, 1997’de yeni bir kalıp modeli yaratmak için kolları sıvadı. Varlıklı Frederik Meijer (Meijer süpermarketler zincirinin sahibi) heykelin yapımına finans desteği vermeye başlayınca proje daha da hızlandı. Vakıf, biri ABD’de kalmak üzere iki kopya yapmaya ve birini Da Vinci’nin anavatanına hediye etmeye karar verdi. Amerika’da kalacak heykel, Michigan’daki Frederik Meijer Gardens’da duracaktı. İlk olarak 7.3 metrelik heykel, 10 Eylül 1999’da, yani Da Vinci’nin kil heykelinin Fransız birliklerinin işgali sırasında tahrip edilmesinden 500 yıl sonra ortaya çıkmaya başladı. Tamamlandığında saldırıya uğradığı yere; Milan’daki San Siro Hipodromu’na, dikildi. İkinci at, 7 Ekim 1999’da Allentown, Pennsylvania’daki Meijer Gardens’da (Meijer Gardens and Sculpture Park) halka tanıtıldı. Heykellerin her biri 15 ton ağırlığındaydı ve iki heykel arasındaki tek fark, İtalyan versiyonunun mermer bir tabanda duruyor olmasıydı. Yapımı 500 yıl sürmüş ve sayısız kişinin katkısıyla başarıya ulaşılmıştı. “Leonardo’nun atı” biraz gecikmiş de olsa yarışı tamamlamış ve finişe ulaşmıştı. LEONARDO DA VINCI [1452-1519] DA VINCI’NİN “GRAN CAVALLO” ESKİZLERİNDEN CHARLES C. DENT HEYKELTRAŞ NINA AKAMU