2018_Nisan

51 TJK’NIN SESİ NİSAN 2018 Cirit müsabakalarında kategoriler neye göre ayrılıyor? Müsabakalar, yıldızlar, gençler ve büyükler olmak üzere üç kategoride yapılır. Yıldızlar kategorisi 15 - 16 yaş, gençler kategorisi 17 - 18 yaş ve büyükler kategorisi 18 yaşından büyük sporcuları kapsar. Gençler ve yıldızlar, büyükler kategorisinde oynayabilir. Lisans almak ve cirit müsabakasına katılmak için bir üst sınır yoktur. Alt sınır ise 15 yaş olarak belirlenmiştir. Fakat, kendi çocuklarımız 7 - 8 yaşlarına geldiklerinde yavaş yavaş ata binmeye başlıyorlar. İlk aşamada bir yan yürüyücü eşliğinde başlayan antrenmanlar, 15 yaşına geldiklerinde müsabakaya katılabilecek hale gelene kadar devam ediyor. Cirit sporu ne tür sahalarda oynanır? Cirit sahası 140 ± 10 metre boyu ve 40 ± 5 metre eni ile ebat olarak futbol sahasından daha büyüktür. Zemin drenajı iyi düzenlenmiş, taşsız, kabartılmış yumuşak toprak veya 5 - 6 cm kalınlığında kumla kaplanmış olmalıdır. Cirit sahası olarak kullanılan alan hem atlarımızın sağlığı hem de bizim sağlığımız açısından çok önemlidir. Türkiye Jokey Kulübü’nün de desteği ile son yıllarda Ankara 75. Yıl Hipodromu’nda düzenlenen müsabakalarda cirit pisti olarak kullanılan alan iyi bir cirit sahasına örnektir. Bundan önce, genelde düşmeye ve çarpışmaya sebep olabilecek sert pistlerde cirit oynuyorduk. Türkiye Jokey Kulübü’ne bize sunduğu imkanlar için çok teşekkür ediyoruz. Yaklaşık bir ay süren şampiyona boyunca, at barınaklarının sahaya yakın olması da büyük bir avantaj sağlıyor. Daha önceki finallerde, at barınaklarından 15 km’ye varan uzaklıkta bulunan cirit sahalarına gitmek durumunda kalıyorduk. Ata sporumuz için hangi atları tercih ediyorsunuz? 90’lı yıllara kadar Erzurum’da bir aygır deposu vardı. Burada yetişen Arap atlarının yavruları kendi dönemlerinde sahalara damga vurmuştur. Bunlar arasında Hilalüzzaman, Saad, Alkuruş gibi safkanlar herkes tarafından bilinirler. Bu dönemde, cirit oyunu için Erzurum, Ağrı, Erzincan, Iğdır, Kars ve Van gibi çevre illerden yerel kısraklarla aygır deposundaki aygırlardan elde edilen yarım kan olan ve kırma denilen taylar yetiştiriliyordu. Fakat, 2000’li yıllardan sonra daha dayanıklı ve daha sakin olmaları nedeniyle safkan Arap atlarını tercih etmeye başladık. İngiliz safkanları, kolay arızalanmaları ve sert karakterleri nedeniyle pek tercih edilmiyorlar. Bu atlar da, genel olarak yarış hayatı sona eren atlar oluyor. Fakat, yarış hayatı devam eden safkanlardan da yakından takip ettiklerimiz oluyor. Tecrübelerimize göre, küçük yaşta getirdiğimiz tayların cirit sporuna ve kullanılan ekipmanlara çok daha çabuk adapte olabildiklerini gördük. Fakat, bu noktada tayların pedigrilerini inceliyoruz. Eğer annesi, babası veya yavrularından ciritte başarılı olmuş olanlar varsa yaşı geçkin olsa da tercih edebiliyoruz. Haberbatur, Hastay, Sağanak, Deha, Araslı, Berkoş, Demirkır, Odin gibi daha birçok safkanın yavruları genelde ciritte başarılı oluyorlar. Bu atları almadan önce, kumcu mu yoksa çimci mi olduklarına bakıyoruz. Cirit alanının kum pist olması sebebiyle, kum yarışlarında başarılı olan safkanları tercih ediyoruz. Bir cirit müsabakası, 40 dakikadan iki devre halinde, toplam 80 dakika oynanır. Devre arası da 10 dakikadır. Bu nedenle, kondisyonu yüksek olan ve uzun mesafede başarılı olan atlar cirit için idealdir. Bunların yanında, starting boxtan çıktıktan sonra 150 - 200 metre performansları ile son düzlükteki sprintlerini de değerlendiririz. Özellikle, jokeylerin son düzlükte verdikleri talimatlara uyup uymadıklarına ve teşviklere nasıl cevap verdiklerine de dikkat ederiz ATİLLA GEZMİŞ