Haralardaki kısrakları genel olarak üç grupta toplayabiliriz. İlki, çeşitli sakatlıklar nedeni ile yarış yaşamı sona ermiş, hiç çiftleşmemiş [maiden] kısraklar, ikinci grup, birkaç yıldır harada olup farklı sorunlardan dolayı gebe kalamamış, boş kısraklar ve son olarak da gebeler. Bunların her biri için ayrı dosya açılmalı ve tüm özellikleri yazılmalıdır. Çünkü her kısrağın bireysel özellikleri kendine özgü olarak kabul edilir ve bir başkasına benzemez. Hipodromda ve harada geçirdiği rahatsızlıklar, çeşitli organlarının özellikle üreme sistemine ait veriler, hormonal yapıları ve davranış biçimleri iyi bilinmeli ve ayrıntılı olarak kaydedilmelidir. Her zaman kısrak sahibi, haradaki bakıcı personel ve veteriner hekim üçgeni arasında çok sıkı bilgi akışı olmalıdır. Boş ve maiden kısraklar, özellikle yarıştan yeni gelenler sinirli ve saldırgan olabileceği için gebelerden ayrı bir padokta tutulmaları yararlı olur. Bunlardan başka, sahibine önemli grup yarışlarında kupa kazandırmış veya başka duygusal nedenlerden dolayı elde tutulan yaşlı ve kısır kısraklar da harada bazen bulunabilir. Ülkemizde Ocak ayının ilk günlerinde başlayan doğum mevsimi, bu konuyla ilgili herkes için yorucu bir dönemdir. Ahırda veya padokta kısrakları sürekli gözlemlemek, doğum zamanı geleni anlayabilmek, güç doğumlarda kısrağa yardımcı olabilmek, yeni doğan tayı baştan aşağı incelemek, zayıf taylara destekleyici sağaltıma başlamak, tayın eğri veya çarpık bacaklarını bandaja almak, solunum, idrar ve dışkısının normal olduğunu kontrol etmek, tayın ayakta durup süt emebildiğinden emin olmak, kısrakta doğum sırasında veya sonrasında oluşabilecek komplikasyonlara anında müdahale edebilmek, kısrağın bir sonraki gebelik için kontrollerini yapmak ve uygun zamanda aşımı gerçekleştirmek gibi pek çok işlem dikkat, deneyim, bilgi, güç ve sabır gerektirir. 58 • AT SAĞLIĞI • • Vet. Hek. Reha Gültepe
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAzNjM=