80 • İNCELEME • Yarış atlarında pedigri veya herkesin anlayacağı dille soy ağacı üzerinde en çok tartışılan konuların başında geliyor. Kimileri nezdinde at soylarının yarış performanslarına doğrudan etkisi olduğu düşüncesi hâkimken kimileri için ise en iyi baba ile en iyi anne eşleştirildiğinde potansiyel şampiyonun yakalanabileceği fikri geçerlidir. Ancak pedigri bakımından pek bir şey ifade etmeyen ama şampiyon olmuş atların hem geçmişte hem de günümüzde mevcut oldukları da unutulmamalıdır. Şu gerçek göz ardı edilmemelidir ki; en iyi aygır ile en iyi kısrağı eşleştirdiğinizde her zaman şampiyon bir tay elde edilemeyebilir, hatta bu olasılık sanılandan çok daha düşüktür. Son yıllarda yapılan genetik araştırmalar da söz konusu bu durumun doğruluğunu bir kez daha gösterdi. Araştırmalar neticesinde x kromozomun y kromozomuna oranla daha önemli olduğunun altı çizilmiş oldu. Her fırsatta belirttiğimiz gibi kısrakların pedigri üzerindeki etkisi düşünülenden daha fazladır. Claiborne Harası’nın kurucusu Bay Hancock’un da dediği gibi; bir kısrağın anne hattı kendisinden daha etkin rol oynar. Burada esas olarak bahsedilmek istenen, anne ve anneannelerin büyük önem arz ettiğidir. Anne hattı denildiğinde yetiştiriciler çoğu zaman ilk iş olarak aile numaralarına bakarlar. Atların insanlar tarafından yetiştirilmeye ve belli amaçlarla kullanılmaya başlanmasıyla seçili üretime geçilmiş, böylece istenmeyen özelliklere sahip kısrak ya da aygırlar elimine edilmiştir. Bizler de günümüzde bir bakıma aynısını yapmıyor muyuz? Yarışçılık tarihine damga vurmuş Federico Tesio ve Marcel Boussac gibi isimler atların pedigrileri üzerinde çokça araştırma yapmış ve başarılı olmuştur. Kullandıkları yöntemler birbirlerinden pek de farklı durmuyor. İkisi de inbreeding konusuna ilgi duymuşlar. Tesio’nun Nearco isimli aygırını incelerseniz St. Simon inbreeding’i dikkatinizi çekecektir. Pedigrinin Teorisi ve Pratiği İyi aygırlarla, iyi kısraklar eşleştirildiğinde her zaman şampiyon bir tay elde edilemeyebilir, hatta bu olasılık sanılandan çok daha düşüktür. • Sadun Oktav
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAzNjM=