2019_Haziran

67 TJK’NIN SESİ HAZİRAN 2019 ait Akson 1913 yılında İstanbul’da doğdu. Babası gibi atlarla olan birlikteliğini geliştirdi. Küçük yaşta atçılık mühitine girdi. 15 yaşında ilk defa centilmen binici olarak yarışlara katılmaya başladı. Üst düzey atçılarla tanıştı, Prens Halim Said ile yakın arkadaş oldu. Daha sonraki yıllarda Özdemir Atman ile Kulübümüzün kuruluş çalışmalarında bulundu. Anısına koşulan Sait Akson Koşusu, Gazi Koşusu öncesi yapılan hazırlık yarışlarının finali mahiyetinde bir yarıştır ve Gazi Koşusu mesafesinden sadece 200 metre eksik olması ile bu anlamlı Klasik için çok ciddi bir test niteliğindedir. Önceleri Esenboğa Koşusu olarak yapılan yarış, Sait Akson’un vefatından sonra 1970 yılından itibaren çok doğru bir kararla onun ismini almıştır. Dolayısıyla, bu yıl Sait Akson adına 50’nci yarış koşulacak ve bu vesile ile de ülkemiz yarış ve yetiştiriciliği için çok önemli bir şahsiyet olan bu güzel insanı saygı ve rahmetle bir kez daha anacağız. Sait Akson Koşusu’nu 49 yılda kazanan isimlerden 15’i Gazi Koşusu’nu da kazanmayı başardılar. Kalan, yani kazanamayan isimlerin Gazi Koşusu sonrası önemli kazanımları olmuştur ve bu yönüyle de anlamlı bir koşudur. Sait Akson kazandığı halde Gazi kazanamayan birçok atın yarış performansına bakıldığında bunu görmek mümkündür. Örneğin, son iki yılda Sait Akson kazandığı halde Gazi kazanamayan taylardan Mister Görkem, Ankara Koşusu’nu, Pershing de Başbakanlık Koşusu’nu kazanmıştır. Sait Akson Koşusu’nun son üç yılında hep Sadler’s Wells hattından gelen tayların kazandığını görmekteyiz. Sadler’s Wells hattını kısrak babası olarak 2007 yılı galibi Salvatore de görmek mümkündür. Sait Akson Koşusu’nda yakın geçmişte dikkat çeken aygırlardan biri de kuşkusuz Sri Pekan olmuştur. 2009 yılında Miramis isimli yavrusu ile bu yarışı kazanan aygır, sonrasında 2014 ve 2017 yılı galipleri Pershing ve Blaze To Win’in de kısrak babası olarak dikkat çekmektedir. Sri Pekan gibi Roberto hattından gelen bir başka aygır olan Red Bishop, Gazi Koşusu’ndaki dominant performansı bu yarışta da göstermiştir ve Pan River, Hızel Beyi, Yatko da onun bu yarışta zafere ulaşan taylarıdır. Red Bishop gibi üç yavrusu Sait Akson Koşusu kazanan bir başka aygır da “efsane” Karayel’dir. Karayel’in Seren I, Cartegena ve Kapkara isimli tayları bu koşuyu kazanmayı başarmıştır ve daha da önemli olan bir şey de Karayel’in bu yarışın galibi oluşudur. Bunlardan Cartegena’nın oğlu Cartekitt de 1990 yılının galibidir ve torunu da bu yarışta kazanmıştır. Ayrıca Karayel, Serdarbey, Mighty Moor ve Popular Demand gibi Sait Akson Koşusu galiplerinin de kısrak babasıdır ve hem kendisi kazanıp, baba ve kısrak babası pozisyonunda üçer yavrusunun kazanımı ile kuşkusuz bu yarışta da bir “efsane” konumundadır. Kısrak babası olarak bu yarışta Karayel gibi başarılı bir aygır da şüphesiz Caerlaverock’dur. 1975 - 1976 - 1977 yılları arasındaki üç yıllık art arda Sait Akson Koşusu kazananların kısrak babaları Caerlaverock’dur ve aygıra bu başarıyı yaşatan yavruları Binboğa, Calvados ve Vidar’dır. Caerlaverock, ayrıca Sait Akson adına yapılan ilk yarışın galibi Sadettin’in de babasıdır. Sait Akson Koşusu için resmi sitede bilgiler 1987’ye kadardır. Bu süreçten geriye dönük veriler için de “Muslihittin Gurup Arşiv” bilgileri de kullanıldığını ekleyelim notlarımıza. Madem geçmişe döndük, oradan devam edelim. 1973 ve 1974 yılında Karayel ve Ay Tudor’un galibiyetleri mevcuttur ve ilginç bir yön de her iki aygırın babalarının Prince Tudor, annelerinin de Cihangir kızı oluşudur. Anılan bu isimlerden Karayel’in bu koşuda baskın konumunu yukarıda ifade etmiştik, demek ki daha üst planda Prince Tudor - Cihangir etkilerinden de söz etmek mümkündür. Cihangir’in yavrusu Akkor’un da 1972 yılında bu koşuyu kazandığını belirtelim. 1980 ve 1981 yıllarında koşuyu kazanan Amour ve Atlantik I’in kısrak babalarının Conte Zimon oluşu dikkat çekicidir ve her iki atın da anne familyalarının Mrs. Atkins’den gelmesi de ilginç başka bir nottur. Sait Akson Koşusu’nda başarılı diğer aygırlar da Bin Ajwaad ve Barnato’dur Bin Ajwaad’ın Salvatore ile Barnato’nun Grand Ekinoks isimli temsilcilerinin kazanımlarını görmekteyiz. Bunlardan Grand Ekinoks’un kısrak babası olan Aristocrat’ın, Sait Akson Yarışı’nın 1988 yılı galibi de oluşu ilginç bir soy notudur. Ribot’nun oğlu Rugged temsilcileri Simge ve Amour da bu yarışı kazanmayı başarmıştırlar ve Rugged ismini kısrak babası olarak Cartekitt ve Escobar gibi koşu kazanan atların pedigrisinde görmekteyiz ve bu da aygırın hem baba, hem de kısrak babası olarak başarısı ve değerini gösteren bir etkendir. Üst paragrafta anılan isimlerden Amour’un oğlu Mon A’ mour, Sait Akson Koşusu’nun 2003 yılı galibi Yatko’nun kısrak babasıdır ve bu mahiyeti ile de üst paragrafta işaret ettiğimiz Rugged etkenini teyit eden farklı noktalardan biridir. Sait Akson Koşusu galiplerinde bazı anne familyalarının da baskınlığını görmekteyiz. Bu bağlamda, 2-H familyasından Amour, Atlantik, Masserati, Blaze To Win ve Güngör Baba, 16 familyasından Vidar, Excalibur ve Mister Görkem, 32 familyasından Seren I, Kapkara ve Serdarbey, 8-J familyasından Akkor, Simge ve Popular Demand, 1-L familyasından Aristocrat, Escobar ve Pan River gibi kazanan taylar, anılan anne familyalarının Sait Akson Koşusu’ndaki baskınlığını gösteren temsilcilerdir. Dolayısıyla aygırlar ve kısrak babaları gibi bazı anne familyalarının baskınlığı dikkat çekicidir, bu önemli yarışta ve bu niteliği ile de yetiştiricilik boyutu için önemli bir kriter teşkil etmektedir, Sait Akson Koşusu... S MUSLİHİTTİN GURUP PEDİGRİ ANALİSTİ İ L K S A İ T A K S O N K O Ş U S U / S A D E T T İ N , G O L D E N S U N ’ I N Ö N Ü N D E K A Z A N I Y O R . . .