2017_Subat

34 TJK’NIN SESİ ŞUBAT 2017 2017 AŞIM SEZONUNA DOĞRU Sevgili yetiştiriciler, yine bir aşım sezonu ile karşı karşıyayız. Hepimizin ortak hedefi bir şampiyona sahip olabilmek. Peki bunun için yetiştiricilermiz nasıl bir çalışma yapıyorlar? Ya da doğru yapıyorlar mı? Ülkemizdeki yetiştiriciler, kısrakları için aşım sezonu öncesi kağıt üzerinde gayet hummalı bir çalışma yapmaktalar. Genelde bunun için, önce aygır pedigrileri incelenir, sonra o aygırın başarılı yavrularının anneleri ile bizim mevcut kısrağımızın pedigrisi arasındaki benzerlikler karşılaştırılır. Eğer pedigrinin bir tarafında ortak 3 isim olursa sevinilir işte şampiyon denir. Geçmişteki şampiyon atların pedigrisi incelenir oradan bir şeyler çıkartılmaya çalışılır, “Bak onda da inbriding var tam kağıdın şurasında” denir. Ben de bu aygıra çekince aynısı olur denilir ve yine sevinilir. Birde bakmışız ki, bilgisayar önünde her gece saatler geçiriyoruz ve kısrağımız için birbirbirinden alakasız 3 aygır bulmuşuz. Bilindiği gibi, son yıllardaki popüler pedigri programları size seçtiğiniz aygırın, kısrağınızdan doğacak tayına harf ve puanlar veriyor. Peki bunu yaparken neler hesaba katılıyor ya da katılmıyor? Bahsi geçen bilgisayar programı, aygır ve kısrak babasını göz önüne alarak bir değerlendirmeye tabi tutuyor. Yani, aygırın direkt sizin kısrağınızla bir değerlendirmesi yapılmıyor. Daha önceki yazılarımda ve kitabımda belirttiğim gibi, pedigrinin en değerli yeri olan anne hattı hiçe sayılıyor. Dolayısıyla, sizin kısrağınızla babası aynı ancak anne hattı farklı olan bir başka kısrağı aynı sonuçlarla değerlendirmeye alıyor. Bu programın işleyiş mantığını bilmeyen yetiştiricilerimiz yüksek harf ve puan sonucuna çok seviniyorlar. Yetiştiriclerimizin bir başka ortak hataları da mevcut kısraklarındaki başarılı aygır isimlerini not almak ve bunlar üzerinden bolca inbiriding yapmak. İnbriding’in gelişi güzel yapılması çok tehlikelidir. Örneğin, Northern Dancer’ın bazı oğulları arasında yapılırken kızları üzerinden inbriding yapılmadığı gözlerden kaçmamalıdır. Tam olarak neler yapmalıyız? Kısrağımızı ilk defa anne yapıyorsak. Öncelikle pedgirisini bir tarafa bırakalım. Sonra notlar alalım, “Yarış koştu mu? Neler kazandı? Çim, kum, orta, uzun yarış karekterleri nasıldı? Konformasyonu nasıl? İri bir kısrak mı? Yoksa ufak yapılı mı? En belirgin hataları nelerdir?” Sonra pedigrisini ele alalım ve anne hattını dikkatli inceleyelim, mesela hangi aygır hatlarından başarılı yavrular vermiş? İnanın pedigri incelemesinde en güvenilir yol budur. Genelde yetiştiricilerimiz kısraklarının ilk yavruları diye gelişi güzel aygırlara çekiyorlar, bu çok büyük bir hata. Kısrakların ilk mi yoksa son yavrusunun mu şampiyon olacağını kimse bilemez. Aygır seçerken ne yapmalıyız? Mümkünse, önce düşündüğünüz aygrıları haralarında ziyaret edin. Konformasyonu, ve mizacı hakkında fikir sahibi olun. Eğer varsa, yavrularının konformasyonlarını da incelemenizi tavsiye ederim. İyi bir aygırın sahip olması gereken 3 önemli kriter vardır. 1. Yarış hayatı ve kazandığı önemli yarışlar. Yurtdışındaki bazı yetiştiriclere göre bir aygır 2000 metre mesafeli bir yarış kazanabilmelidir. 2. Konformasyonu ve dolayısıyla sahip olduğu atletik yapı. Çünkü bunu direkt yavrularına verecektir. 3. Pedigrisi. Sevgili yetiştiriciler, sizlerin kafasındaki bazı soruları aydınlatmaya çalıştım. Gelecek ay bir başka mevzuda görüşmek üzere... SADUN OKTAV SOHBETLER